• Ιερά Μητρόπολη Μαρωνείας & Κομοτηνής

    • Ιερά Μητρόπολη Μαρωνείας & Κομοτηνής

    • Ιερός Μητροπολιτικός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου

    • Ιερός Μητροπολιτικός Ναός της Θεοτόκου

ΟΛΟΚΛΗΡΩΘΗΚΑΝ ΟΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΟΥ Β΄ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

 
 
 

Normal 0 false false false EL X-NONE X-NONE

ΟΛΟΚΛΗΡΩΘΗΚΑΝ ΟΙ ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΤΟΥ Β΄ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΠΡΟΣΚΥΝΗΜΑΤΙΚΟΥ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ

ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ

Τό διήμερο, 22-23 Νοεμβρίου πραγματοποιήθηκαν οἱ ἐργασίες τοῦ Β΄ Συνεδρίου προσκυνηματικοῦ τουρισμοῦ, πού διοργάνωσε τό Ὑπουργεῖο Μακεδονίας-Θράκης σέ συνεργασία μέ τή Μητρόπολη Θεσσαλονίκης, τό γραφεῖο προσκυνηματρικῶν περιηγήσεων τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος καί τή ΔΕΘ-HELEXPO Α.Ε..

Μεταξύ τῶν ὀμιλητῶν αὐτοῦ ὑπῆρξεν καί ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Μαρωνείας καί Κομοτηνῆς κ. Παντελεήμων, ὁ ὁποῖος ἀνέπτυξε τό θέμα: ‘’Θρησκευτικοί Προορισμοί τῆς Θράκης’’.

          Ἐπίσης, ἀξίζει νά ἀναφερθῇ ὅτι πέρα ἀπό τήν διοργάνωσιν τοῦ Συνεδρίου ἐλειτούργησε καί ἡ 29η Philoxenia μέ ἐκθεσιακό χῶρο καί θέμα: Μακεδονία-Θράκη, Τόποι Ἁγίων , Τόποι Προσκυνητῶν.

Ἐκ τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως

ΑΚΟΛΟΥΘΕΙ Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΟΥ ΜΑΡΩΝΕΙΑΣ Κ ΚΟΜΟΤΗΝΗΣ

                                                                                ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΙ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΙ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ

Οἱ «ἱερὲς ἀποδημίες», αὐτὸ ποὺ σήμερα ὀνομάζουμε «θρησκευτικὸ τουρισμὸ» ἢ κατὰ τὴν ἄποψή μου σωστότερα «προσκυνηματικὴ περιήγηση», εἶναι οἱ ἐπισκέψεις εὐσεβῶν συνήθως ὁμάδων σὲ τόπους μὲ ἰδιαίτερη θρησκευτικὴ σημασία. Ἡ συνήθεια αὐτὴ εἶναι γνωστὴ ἀπὸ τοὺς ἀρχαιότατους χρόνους καὶ ἀπαντᾶ στὴν Ἄπω Ἀνατολή, στὴν Μέση Ἀνατολὴ καὶ στὴν Εὐρώπη. Γνωστὲς εἶναι οἱ ἀποδημίες τῶν Ἰουδαίων στὰ Ἱεροσόλυμα, ἐνῶ ἐντυπωσιάζουν τὰ προσκυνηματικὰ ταξίδια τῶν Μουσουλμάνων στὴ Μέκκα καὶ στὴ Μεδίνα. Όπως χαρακτηριστικὰ σημειώνεται στὴ σχετικὴ βιβλιογραφία, ἡ τάση γιὰ ἱεραποδημίες σχετίζεται μὲ τὴν πίστη ὅτι στοὺς ἱεροὺς αὐτοὺς τόπους ἐκδηλώνεται πλούσια ἡ ἐπενέργεια τῆς Θείας Χάριτος, γι’ αὐτὸ καὶ τὰ ταξίδια αὐτὰ θεωροῦνται ὡς ἐπιβεβλημένη ἐκπλήρωση ἱεροῦ καθήκοντος καὶ ἐκδήλωση σεβασμοῦ πρὸς κάποιον ἀναγνωρισμένο τόπο λατρείας.

Μεταξὺ τῶν δημοφιλῶν προσκυνημάτων στὸν ἑλλαδικὸ χῶρο ἀναφέρονται ὁ Ναὸς τῆς Παναγίας στὴν Τήνο, ὅπου ἡ θαυματουργὴ εἰκόνα τῆς Θεοτόκου, ὁ Ναὸς τοῦ Ἁγίου Δημητρίου στὴ Θεσσαλονίκη, ὅπου καὶ ὁ τάφος τοῦ Μεγαλομάτυρα ἁγίου, ἡ Κεφαλλονιά, ἡ Ζάκυνθος καὶ ἡ Κέρκυρα. Τελευταῖα, στὶς Ἱερὲς Ἀποδημίες προστέθηκαν τὰ Μοναστήρια τῶν Μετεώρων καὶ κυρίως τὸ Ἅγιον Ὄρος μὲ τὴ μεγάλη πνευματική του παράδοση καὶ ἀκτινοβολία στὸν Ὀρθόδοξο χῶρο.

Τὶς τελευταῖες δεκαετίες ἐμφανίζεται καὶ ἕνα ἀκόμη εἶδος προσκυνηματικῆς περιήγησης, τὸ ὁποῖο ἔχει μὲν θρησκευτικὸ χαρακτήρα, συνδυάζεται δὲ καὶ μὲ περιηγήσεις μνήμης καὶ αναζήτησης της πολιτιστικῆς ταυτότητας. Στὸ ἐπίπεδο αὐτὸ μποροῦν νὰ ἀναφερθοῦν τὰ ταξίδια τῶν Ἑβραίων σὲ τόπους μνήμης καὶ μαρτυρίου τῶν προγόνων τους, καθὼς καὶ τῶν Ἑλλήνων σὲ τόπους ὅπου ἤκμασε ὁ Ἑλληνισμὸς στὴ λεκάνη τῆς Μεσογείου, ὅπως κυρίως στὴν Μικρὰ Ἀσία καὶ στὸν Πόντο. Ὁ πιὸ χαρακτηριστικὸς θρησκευτικὸς προορισμὸς εἶναι ἡ Παναγία ἡ Σουμελᾶ στὸ ὄρος Βέρμιο, ἐνῶ τὰ τελευταῖα χρόνια ἡ Α.Θ.Π. ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαῖος ἀναβίωσε λατρευτικὰ τὴν Μονὴ τῆς Παναγίας Σουμελᾶ στὸν Πόντο, ὅπου κάθε χρόνο τὸν 15αύγουστο τελεῖ ἐκεῖ πανηγυρικὴ Θεία Λειτουργία, μὲ τὴ συμμετοχὴ πλήθους λαοῦ κυρίως ποντιακῆς ἀλλὰ καὶ γενικότερα προσφυγικῆς καταγωγῆς.

Ἡ Θράκη προσφέρεται γενικὰ γιὰ περιήγηση ἀλλὰ καὶ γιὰ προσκυνηματικὴ περιήγηση. Ὅσοι ἔχουν ἐπισκεφθεῖ τὴν περιοχὴ γνωρίζουν τὴν ποικιλία καὶ τὴ μοναδικότητα τοῦ φυσικοῦ περιβάλλοντος τῆς περιοχῆς. Οἱ ἀμμώδεις ἀλλοῦ καὶ οἱ βραχώδεις σὲ ἄλλες περιοχὲς παραλίες της, τὰ δάση τοῦ ὀρεινοῦ ὄγκου, τὰ Στενὰ τοῦ Νέστου, ἡ λίμνη τῆς Βιστωνίδας, τὸ Δέλτα τοῦ Ἕβρου καὶ τὸ περίφημο δάσος τῆς Δαδιᾶς, συγκροτοῦν μὲ τὸ φυσικό τους κάλλος ἕνα ἐνδιαφέρον καὶ γοητευτικὸ σύνολο γιὰ τὸν σημερινὸ περιηγητή. Ἂν ἡ περιήγηση αὐτὴ συνδεθεῖ μὲ ἐπισκέψεις στὰ θρησκευτικὰ καὶ τὰ ἄλλα μνημεῖα τῆς περιοχῆς, τότε ὁ ἐπισκέπτης θὰ μπορέσει νὰ διαμορφώσει μιὰ σφαιρικὴ εἰκόνα τῆς φύσης καὶ τῶν διακυμάνσεων τῆς ἱστορίας στὴ Θράκη.

Καὶ αὐτὸ γιατὶ ἡ Θράκη συγκροτεί ἕνα πανοραμικὸ ἱστορικὸ πλαίσιο ποὺ ἀναφέρεται στὸν ἀρχαῖο καὶ κλασσικὸ κόσμο, στὸ βυζαντινό μας παρελθὸν καὶ στὴν ἀνατολικὴ διάσταση τοῦ νεότερου καὶ σύγχρονου ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ. Εἶναι ἐνδιαφέρον ὅτι ἡ περιοχὴ προσφέρει στοὺς προσκυνητὲς ἕνα ὁλοκληρωμένο περιηγητικὸ δίκτυο, στὸ ὁποῖο, μὲ κέντρο τὶς τέσσερις μεγάλες πόλης, τὴν Ξάνθη, τὴν Κομοτηνή, τὴν Ἀλεξανδρούπολη καὶ τὴν Ὀρεστιάδα μποροῦν νὰ ἐνταχθοῦν μικρότεροι σὲ μέγεθος προορισμοί, ἀλλὰ ὄχι σὲ σπουδαιότητα καὶ σημασία ἱστορικὴ καὶ θρησκευτική.

Ἔτσι, λοιπόν, μὲ βάση τὴν Ξάνθη μπορεῖ ὁ περιηγητὴς νὰ ἀκολουθήσει διαδρομές, ποὺ μποροῦν νὰ τὸν μυήσουν στὴν τοπικὴ ἐκκλησιαστικὴ παράδοση, τὴν ἱστορία καὶ τὸν πολιτισμό. Θὰ πρέπει ἐδῶ νὰ ἐπισημάνουμε ὅτι ἡ Παλιὰ Ξάνθη εἶναι τὸ καλύτερα σωζόμενο δεῖγμα τῆς κοινοτικῆς ὀργάνωσης τοῦ Νέου Ἑλληνισμοῦ ποὺ ὑπάρχει στὸν ἑλλαδικὸ χῶρο καί, χάρη στὴ διατήρησή του, συγκροτεῖ σήμερα ἕνα ὑπαίθριο μουσεῖο ἀρχιτεκτονικῶν ρυθμῶν ποὺ καλύπτουν ὅλη τὴν καθ’ ἡμᾶς Ἀνατολή.

Ἔχοντας ὡς κέντρο τὴν Ξάνθη ὁ ἐπισκέπτης μπορεῖ νὰ περιηγηθεῖ στὴν Σταυρούπολη, στὴ Γενισέα, στὰ ἀρχαῖα Ἄβδηρα, στὸ βυζαντινὸ Πολύστυλο –δηλαδὴ τὰ βυζαντινὰ Ἄβδηρα– καὶ στὸ σημερινὸ χωριὸ Ἄβδηρα, τὴ Μπουλούστρα τῆς ὀθωμανικῆς περιόδου. Ἡ σημερινὴ πλατεία Μητροπόλεως, ὅπου βρίσκεται ὁ Μητροπολιτικὸς Ναὸς τοῦ Τιμίου Προδρόμου καὶ τὸ Ἐπισκοπικὸ Μέγαρο, εἶναι τὸ χριστιανικὸ κέντρο τῆς πόλης ἀπὸ τὴ βυζαντινὴ ἐποχὴ μέχρι σήμερα. Οἱ συνοικίες ποὺ ὀργανώθηκαν μὲ πυρήνα τὴν Πλατεία Μητροπόλεως ἔχουν ὡς κέντρο τους τὶς ἐκκλησίες. Οἱ ἐκκλησίες τῆς Παλιᾶς Ξάνθης εἶναι ἁπλὲς τρικλίτες βασιλικές, κτισμένες ἀπὸ τὸ 1835 μέχρι τὸ 1841. Στοὺς κτίτορες τῶν ἐκκλησιῶν, ἀλλὰ καὶ γενικὰ τῆς Παλιᾶς Πόλης, ἀναμφισβήτητα συγκαταλέγεται ὁ τότε Μητροπολίτης Ξάνθης Εὐγένιος, ἀφοῦ ἐπὶ τῶν ἡμερῶν του ἀνοικοδομήθηκαν οἱ ναοί, οἱ πλούσιοι καπνέμποροι τῆς πόλης καὶ ὁ ἁπλὸς λαὸς τῆς Ξάνθης.

Σὲ μιὰ σύντομη περιδιάβαση στοὺς ναοὺς τῆς Παλιᾶς Ξάνθης καὶ στὴν τέχνη τους σημαίνουσα θέση κατέχει ὁ Μητροπολιτικὸς Ναὸς ποὺ κτίστηκε τὸ 1839 στὰ θεμέλια παλαιότερου ναοῦ, πιθανῶς τῆς βυζαντινῆς ἐποχῆς. Στὸ ναὸ ἐνδιαφέρον παρουσιάζουν οἱ εἰκόνες τοῦ τέμπλου ἔργα καλοῦ καλλιτεχνικοῦ ἐργαστηρίου τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Στοὺς ἄλλους ἱστορικοὺς ναοὺς τῆς Παλιᾶς Πόλης, ὅπως τῶν Ταξιαρχῶν Καβακίου, τοῦ Ἁγίου Γεωργίου, τοῦ Ἁγίου Βλασίου, τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου, μπορεῖ νὰ προσκυνήσει κανεὶς θαυματουργὲς εἰκόνες καὶ κειμήλια ἐξαιρετικῆς καλλιτεχνικῆς ποιότητος κατασκευασμένα ἀπὸ ἐργαστήρια τοῦ Ἁγίου Ὄρους, τῆς Κωνσταντινούπολης ἀλλὰ καὶ τῆς Θράκης. Ἀξιόλογο εἶναι τὸ ξυλόγλυπτο τέμπλο τοῦ Ναοῦ τῶν Ταξιαρχῶν Καβακίου, καὶ οἱ δεσποτικὲς εἰκόνες τοῦ Χριστοῦ, τῆς Παναγίας Γλυκοφιλούσας καὶ τοῦ Ἀρχαγγέλου Μιχαήλ, ἔργα τοῦ 1741, ἐνῶ οἱ ὑπόλοιπες εἰκόνες τοῦ τέμπλου εἶναι ἔργα τοῦ 19ου αἰώνα, φιλοτεχνημένες ἀπὸ Αἰνῖτες καὶ Ἁγιορεῖτες ζωγράφους. Σημαντικὸ ἔργο τέχνης εἶναι ἡ κεντητὴ εἰκόνα τοῦ ἀρχαγγέλου Μιχαήλ, ἔργο τῆς κεντήστρας Αἰκατερίνας Μπουλλῆ.

Ὁ Ναὸς τοῦ Ἁγίου Βλασίου, πέρα ἀπὸ τὴν καλλιτεχνική του σημασία –οἱ εἰκόνες τοῦ τέμπλου εἶναι ἔργα καλοῦ ἁγιορείτικου ἐργαστηρίου– ἀποτελεῖ ἕνα χαρακτηριστικὸ δεῖγμα τῆς κοινοτικῆς ὀργάνωσης τοῦ Ἑλληνισμοῦ κατὰ τὴν περίοδο τῆς ὀθωμανοκρατίας, ἀφοῦ στὸν περίβολο τοῦ ναοῦ λειτουργεῖ ἀκόμη καὶ σήμερα σχολεῖο καὶ ἐκεῖ βρίσκεται ἡ κατοικία τοῦ ἱερέα.

Στὸν Ναὸ τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου ἰδιαίτερης λατρευτικῆς καὶ καλλιτεχνικῆς ἀξίας εἶναι ἡ θαυματουργὴ εἰκόνα τῆς Θεοτόκου Ἐλεούσας, ποὺ μπορεῖ νὰ χρονολογηθεῖ στὰ τέλη τοῦ 15ου ἢ στὶς ἀρχὲς τοῦ 16ου αἰώνα.

Τὰ τρία παλαιὰ Μοναστήρια τῆς Ξάνθης, τῶν Ταξιαρχῶν, τῆς Παναγίας Ἀρχαγγελιωτίσσης καὶ τῆς Παναγίας Καλαμοῦς ἀνάγουν τὴν ἀρχή τους στὴ βυζαντινή ἐποχή. Τὰ μοναστήρια στεφανώνουν τὴν πόλη καὶ τὴν προστατεύουν σχηματίζοντας σταυρό, ἂν λάβουμε ὑπ’ ὄψιν μας ὡς τέταρτο τὴ βυζαντινὴ μονὴ τοῦ Ἁγίου Γεωργίου, ἡ ὁποία σήμερα δὲν σώζεται. Ἀπὸ τὴ Μονὴ τῶν Ταξιαρχῶν, στὴν ὁποία σήμερα στεγάζεται ἡ Ἐκκλησιαστικὴ Σχολὴ τῆς Ξάνθης, σώζεται τὸ καθολικό, ἕνας τρίκογχος ναὸς τοῦ 9ου ἢ 10ου αἰώνα. Ἡ Μονὴ τῆς Παναγίας Ἀρχαγγελιωτίσσης, εἶναι ἀφιερωμένη στὴν Κοίμηση τῆς Θεοτόκου, κτίστηκε τὸν 11ο αἰώνα καὶ εἶναι τὸ κατ’ ἐξοχὴν Θεομητορικὸ προσκύνημα τῆς Ξάνθης. Στὴ σημερινή του μορφὴ εἶναι ἕνα οἰκοδομικὸ συγκρότημα τοῦ 19ου αἰώνα. Ἡ θαυματουργὴ εἰκόνα τῆς Παναγίας τῆς Παρηγορήτριας χρονολογεῖται στὰ τέλη τοῦ 15ου αἰώνα. Στὴν ἀνατολικὴ πτέρυγα τῆς μονῆς λειτουργεῖ, χάρη στὶς μέριμνες τοῦ Μητροπολίτη Ξάνθης κ. Παντελεήμονος, τὸ Ἐκκλησιαστικὸ Μουσεῖο, στὸ ὁποῖο ἐκτίθενται περὶ τὶς 200 φορητὲς εἰκόνες καὶ 200 περίπου λατρευτικὰ σκεύη. Ἡ Μονὴ τῆς Παναγίας Καλαμοῦς ἱδρύθηκε πιθανότατα τὸν 11ο αἰώνα. Ἡ θαυματουργὴ εἰκόνα τῆς Παναγίας «Καλαμιώτισσας» χρονολογεῖται στὰ τέλη τοῦ 15ου αἰώνα καὶ βρέθηκε μέσα σὲ καλαμώνα, στὶς ὄχθες τοῦ ποταμοῦ Κόσσινθου.

Στὴ Σταυρούπολη, πέρα ἀπὸ τὴν περιήγηση στὰ Στενὰ τοῦ Νέστου, ὁ προσκυνητὴς μπορεῖ νὰ ἐπισκεφθεῖ τὸν Ναὸ τοῦ Εὐαγγελισμοῦ τῆς Θεοτόκου καὶ τὸ μικρὸ Ἐκκλησιαστικὸ Μουσεῖο, ἐνῶ ὁ ἀρχαιολογικὸς χῶρος τῶν Ἀβδήρων, τοῦ βυζαντινοῦ Πολυστύλου δίνει μιὰ παραστατικὴ εἰκόνα μιᾶς ἀρχαίας καὶ βυζαντινῆς πόλης, μὲ τὶς ἐκκλησίες καὶ τὰ σπίτια της.

Στὰ σημερινὰ Ἄβδηρα, τὴν Μπουλούστρα τῆς ὀθωμανικῆς περιόδου, βρίσκεται ὁ Ναὸς τῆς Ἁγίας Παρασκευῆς, ὅπου καὶ ἡ θαυματουργὴ εἰκόνα τῆς ἁγίας. Γύρω ἀπὸ τὸν ναὸ σώζονται ἀκόμη παραδοσιακὲς ἰδιωτικὲς κατοικίες μακεδονικῆς καὶ θρακιώτικης ἀρχιτεκτονικῆς, κτισμένες ἀπὸ ἠπειρῶτες τεχνῖτες. Νὰ σημειωθεῖ ὅτι ὁ οἰκισμὸς αὐτὸς παρουσιάζει μιὰ ἐνδιαφέρουσα ἰδιαιτερότητα, ἀφοῦ πρόκειται γιὰ ἕναν καθαρὰ θρακιώτικο οἰκισμὸ στὸν ὁποῖο διασώζονται οἱ ντόπιες λαογραφικὲς παραδόσεις καὶ τὸ ντόπιο γλωσσικὸ ἰδίωμα.

Ἐπίσης μὲ κέντρο τὴν Κομοτηνὴ ὁ περιηγητὴς μπορεῖ νὰ ἐπισκεφθεῖ στὴν πόλη, τὰ βυζαντινὰ τείχη, τὸν Μητροπολιτικὸ Ναὸ τῆς Παναγίας, ὅπου μπορεῖ νὰ προσκυνήσει τὴν θαυματουργὴ εἰκόνα τῆς Παναγίας, ἔργο ποὺ χρονολογεῖται στὰ τέλη τοῦ 15ου αἰώνα. Ἕνας θρησκευτικὸς προορισμὸς μὲ πολλαπλὴ σημασία εἶναι τὸ Ἐκκλησιαστικὸ Μουσεῖο τῆς Μητροπόλεως Μαρωνείας καὶ Κομοτηνῆς. Τὸ Μουσεῖο ἀποτελεῖ ἕναν ἐνδιαφέροντα καὶ διδακτικὸ θρησκευτικὸ προορισμό, ἀφοῦ σ’ αὐτὸ φυλάσσονται καλλιτεχνικοὶ καὶ λατρευτικοὶ θησαυροὶ τῆς τοπικῆς Ἐκκλησίας, κειμήλια ποὺ τεκμηριώνουν τὴν παρουσία καὶ ἱστορία τῆς περιοχῆς, ἀλλὰ καὶ τὶς ἱστορικὲς καὶ πολιτικὲς διακυμάνσεις καὶ δοκιμασίες τοῦ Γένους μας. Λίγα χιλιόμετρα βορειοδυτικὰ τῆς Κομοτηνῆς βρίσκεται τὸ Παπίκιον Ὄρος, μιὰ Μοναστικὴ Πολιτεία ὀργανωμένη στὰ πρότυπα τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Τὸ Παπίκιον ἦταν κατὰ τὴ βυζαντινὴ περίοδο περίφημο μοναστικὸ καὶ πνευματικὸ κέντρο, ἀφοῦ σ’ αὐτὸ ἐγκαταβίωσαν γιὰ ἱκανὸ χρονικὸ διάστημα ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς καὶ ὁ Ἅγιος Μάξιμος ὁ Καυσοκαλυβίτης, ἀλλὰ καὶ μέλη τῆς αὐτοκρατορικῆς οἰκογένειας καὶ τῆς αὐλῆς. Σήμερα, χάρις στὴν ἀρχαιολογικὴ ἔρευνα ἔχουν ἀνασκαφεῖ ἀρκετὰ μοναστήρια, τὰ ὁποῖα μᾶς δίδουν μιὰ μικρὴ πρὸς τὸ παρόν, ἀλλὰ σαφῆ, εἰκόνα γιὰ τὴν πνευματικὴ ζωὴ στὸ Παπίκιον. Κοντὰ στὸ Παπίκιο βρίσκεται ἡ Μαξιμιανούπολη ἢ Μοσυνόπολη, μία περιτειχισμένη πόλη, ἕδρα ἐπισκοπῆς, μὲ τὸν περικαλλῆ ναό της, στὸν ὁποῖο φέτος καθιερώσαμε νὰ τελεῖται ἀρχιερατικὸς ἑσπερινός. Σπουδαῖος θρησκευτικὸς προορισμὸς εἶναι ἡ Μαρώνεια, σημαντικὸ λιμάνι τῆς περιοχῆς ἤδη ἀπὸ τὴν ἀρχαία ἐποχή, ὅπου ὁ ἐπισκέπτης μπορεῖ νὰ περιηγηθεῖ στὸν ἀρχαιολογικὸ χῶρο καὶ νὰ μελετήσει τὴν ἀδιάσπαστη ζωὴ καὶ δραστηριότητα τῶν Θρακιωτῶν ἀπὸ τὴν ἀρχαία καὶ τὴ βυζαντινὴ περίοδο. Ἀπὸ τὴν τελευταία ἔχουν σωθεῖ, χάρις στὶς ἔρευνες τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ὑπηρεσίας, ἐκκλησίες καὶ σπίτια σὲ μιὰ συνέχεια τοῦ Ἑλληνισμοῦ θαυμαστή. Στὴ νεώτερη Μαρώνεια, εἶναι ἐπισκέψιμες καὶ ἐνδιαφέρουσες ἀπὸ θρησκευτικὴ καὶ ἱστορικὴ πλευρὰ οἱ ἐκκλησίες της, ἐνῶ οἱ ἰδιωτικὲς κατοικίες συνιστοῦν ἕνα ἐνδιαφέρον σύνολο τῆς λαϊκῆς τέχνης καὶ καθημερινῆς ζωῆς στὴ Θράκη κατὰ τὴν περίοδο τῆς τουρκοκρατίας. Δέκα περίπου χιλιόμετρα ἀνατολικὰ τῆς Μαρώνειας βρίσκεται ὁ ἀρχαιολογικὸς χώρος τῆς Μονῆς τῆς Σύναξης, τόπος ποὺ οἱ ἀρχαῖοι μυοῦνταν στὸ δεύτερο στάδιο τῶν Καβειρίων Μυστηρίων, ἀναδεικνύει μιὰ μεγάλων διαστάσεων χριστιανικὴ βασιλική, ἡ ὁποία κτίστηκε πιθανότατα τὸν 5ο αἰώνα στὴ θέση τοῦ ἀρχαίου ἱεροῦ τοῦ Μάρωνα. Κατὰ τὸν 9ο ἢ τὸν 10ο αἰώνα πάνω στὰ θεμέλια τῆς βασιλικῆς ἀνοικοδομήθηκε μονή, ποὺ φαίνεται νὰ ἐπέζησε μέχρι τὸν 13ο αἰώνα. Στὴν Ροδόπη θὰ πρέπει νὰ ἀναφέρουμε καὶ ἕναν ἀκόμη θρησκευτικὸ προορισμό, αὐτὸν τῆς Μονῆς τοῦ Ἁγίου Δημητρίου Κασσιτερῶν. Τὸ καθολικό της, ἀναστηλωμένο σήμερα, ἀνοικοδομήθηκε τὸ 1858 ὡς ἐνοριακὸς ναὸς καὶ εἶναι μιὰ λιθόκτιστη τρίκλιτη βασιλικὴ μὲ ἐξωνάρθηκα, ποὺ θυμίζει τὰ προστῶα ποὺ ἀπαντῶνται στὴν Ἤπειρο καὶ στὴ Δυτικὴ Μακεδονία.

Στὸν Ἕβρο ἀρχικὰ μὲ κέντρο τὴν Ἀλεξανδρούπολη ὁ ἐπισκέπτης μπορεῖ νὰ ξεναγηθεῖ στὴν πόλη, στὸν ἱστορικὸ Μητροπολιτικὸ Ναὸ τοῦ Ἁγίου Νικολάου, καθὼς καὶ στὸ ἄρτιο Ἐκκλησιαστικὸ Μουσεῖο, ὅπου φυλάσσονται ἐνδιαφέροντα ἐκκλησιαστικὰ κειμήλια τῶν πατέρων μας ἀπὸ τὴν Ἀνατολικὴ Θράκη. Σπουδαῖος καὶ μοναδικὸς θρησκευτικὸς προορισμὸς στὴν περιοχὴ εἶναι ὁ βυζαντινὸς Ναὸς τῆς Παναγίας Κοσμοσώτειρας στὰ Βήρα. Τὴν ἀρχιτεκτονικὴ μοναδικότητα τοῦ μνημείου συμπληρώνει ὁ τοιχογραφικός του διάκοσμος μὲ τὶς ἐντυπωσιακὲς τοιχογραφίες, ἐξαιρετικὰ δείγματα τῆς κωνσταντινουπολίτικης τέχνης. Ἕνας ἐνδιαφέρων θρησκευτικὸ προορισμὸς στὸν Ἕβρο εἶναι καὶ τὸ ἀσκητήριο τῶν Ἁγίων Θεοδώρων. Αὐτὸ βρίσκεται 13 περίπου χιλιόμετρα βόρεια τῆς Ἀλεξανδρούπολης μέσα σὲ μιὰ κοιλάδα μὲ ἀπόκρημνους βράχους. Ὁ ναὸς τοῦ ἀσκητηρίου κοσμεῖται μὲ ἐνδιαφέρουσες τοιχογραφίες ποὺ χρονολογοῦνται τὸν 11ο, τὸν 12ο καὶ τὸν 13ο αἰώνα. Τὸ κοντινὸ στὴν Ἀλεξανδρούπολη νεώτερο μοναστήρι τῆς Παναγίας στὴ Μάκρη συμπληρώνειν ὡς θρησκευτικὸς προορισμὸς τὴν περιήγηση καὶ τὴ γνωριμία τῶν ἐπισκεπτῶν μὲ τὴν σύγχρονη μοναχικὴ ζωὴ σὲ ἄρτια ὀργανωμένο μοναστήρι μὲ ὑψηλοῦ ἐπιπέδου πνευματικότητα. Στὴν Σαμοθράκη τὸ μονύδριο τοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου στὰ Ἀλώνια ἀποτελεῖ μιὰ ἐνδιαφέρουσα παρουσία μοναχικῆς ζωῆς, στὸ ὁποῖο συνδυάζεται ἡ ἱστορία καὶ τὸ φυσικὸ κάλλος. Τὸ καθολικὸ εἶναι κτίσμα τοῦ 18ου αἰώνα καὶ πρόκειται γιὰ δίκλιτο καὶ τρισυπόστατο ναό. Στὴ μονὴ φυλάσσονται οἱ φορητὲς εἰκόνες τοῦ Χριστοῦ Παντοκράτορα, τῆς Θεοτόκου, τοῦ Τιμίου Προδρόμου καὶ τοῦ Ἁγίου Πέτρου τοῦ Ἀθωνίτου.

Στὸ Σουφλί, τὸ σημαντικὸ αὐτὸ κέντρο μεταξιοῦ στὴν πατρίδα μας, ἐνδιαφέρον παρουσιάζουν οἱ μεταβυζαντινοὶ ναοὶ τῆς πόλεως, καλὰ δείγματα ἀπὸ ἀρχιτεκτονικὴ ἄποψη ἐκκλησιῶν τῆς ὄψιμης τουρκοκρατίας.Νὰ σημειωθεῖ ὅτι στοὺς ναοὺς αὐτοὺς φυλάσσονται εἰκόνες, καλὰ δείγματα ντόπιων, θρακιώτικων, καλλιτεχνικῶν ἐργαστηρίων τοῦ 19ου αἰώνα. Κοντὰ στὸ Σουφλὶ δυὸ νεώτερα σχετικὰ μοναστήρια, τῆς Παναγίας Πορταΐτισσας Κορνοφωλιᾶς, μετόχι τῆς Ἁγιορείτικης Μονῆς Ἰβήρων καὶ τοῦ Γενεθλίου τῆς Θεοτόκου Δαδιᾶς ἀποτελοῦν μαρτυρίες τῆς σύγχρονης πνευματικότητας στὴν Θράκη, ἀλλὰ καὶ ἐνδιαφέροντες θρησκευτικοὺς προορισμοὺς μέσα σὲ περιβάλλον ἰδιαίτερου φυσικοῦ κάλλους. Στὴ συνέχεια ἡ ἐπίσκεψη στὸ Διδυμότειχο θὰ ἀποζημιώσει πολλαπλῶς τὸν ἐπισκέπτη ποὺ ἀποζητᾶ συνδυασμὸ τῆς ἤρεμης ζωῆς μὲ τὸ φυσικὸ κάλλος καὶ τὴν ἱστορία. Τὸ καλὰ διατηρημένο σύνολο τῶν τειχῶν τῆς πόλεως, οἱ ναοί, νεώτερης ἐποχῆς στὴ σημερινή τους μορφή, ἀλλὰ μὲ ἀπώτερο βυζαντινὸ παρελθόν, ἀποτελοῦν μνημεῖα μὲ ἱστορικὸ βάθος καὶ ἰδιαίτερη σημειολογία, ἀφοῦ εἶναι γνωστὸ ὅτι στὴν περιοχὴ αὐτὴ κατὰ τὴν ὄψιμη βυζαντινὴ περίοδο διαδραματίστηκαν σημαντικὰ καὶ δραματικὰ ἱστορικὰ γεγονότα καὶ ἐμφύλιοι πόλεμοι, ποὺ ἐν πολλοῖς καθόρισαν καὶ τὴν μετέπειτα πτωτικὴ πορεία τῆς ἔνδοξης βυζαντινῆς αὐτοκρατορίας. Κοντὰ στὸ Σουφλὶ βρίσκεται

Οἱ θρησκευτικοὶ προορισμοὶ στὴ Θράκη δὲν εἶναι ἤσσονος σημασίας, παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Θράκη στὰ χρόνια τοῦ Βυζαντίου ἀποτέλεσε τὴν αὐλὴ τῆς Βασιλεύουσσας, τῆς πόλεως τῶν πόλεων, ἀπὸ τὴ Θράκη πέρασαν ὅλοι οἱ ἐπίδοξοι κατακτητὲς καὶ πολιορκητὲς τῆς Πόλης. Στὴν χιλιόχρονη ἱστορία τοῦ Βυζαντίου ἀπὸ τὴ Θράκη πέρασαν διάφοροι λαοὶ καὶ φυλὲς μὲ προορισμὸ τὴν Πόλη, λεηλάτησαν τὴν περιοχή, κατέστρεψαν τὰ μνημεῖα της. Ὡστόσο, οἱ πατέρες μας μὲ ὑπομονὴ καὶ ἐπιμονὴ διατήρησαν τὴ θρησκευτικὴ καὶ πολιτιστική τους ταυτότητα καὶ μᾶς παρέδωσαν ὡς παρακαταθήκη τὸν πολιτισμὸ καὶ τὴν ὀρθόδοξη πίστη, ἔκφραση ζωῆς καὶ πολιτισμοῦ ὅπως μπορεῖ νὰ δεῖ κανεὶς ἀπὸ τοὺς θρησκευτικοὺς ποὺ ἀναφέραμε πιὸ πάνω. Καὶ σ’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς προορισμοὺς ἡ πρόσβαση εἶναι εὔκολη καὶ σύντομη, ἀφοῦ οἱ ἀποστάσεις εἶναι σχετικὰ μικρές.

Μπορεῖ στὴ Θράκη οἱ θρησκευτικοὶ προορισμοὶ νὰ μὴν συνδέονται τόσο μὲ μιὰ θαυματουργικὴ παράδοση, ὡστόσο ἡ ἱστορικότητα καὶ ἡ βυζαντινὴ καταγωγὴ τῶν θρησκευτικῶν μνημείων, ἡ προσφορά τους στὴν ἱστορία, τὴν παιδεία καὶ τὴν ἐν γένει διαχρονική πορεία τοῦ Γένους εἶναι ἀδιαμφισβήτητη. Οἱ μονές, οἱ ναοί, οἱ ἀρχαιολογικοὶ χῶροι, ἀλλὰ καὶ τὰ δημόσια καὶ ἰδιωτικὰ κτήρια ἀποτελοῦν χαρακτηριστικὰ παραδείγματα τέτοιων μνημείων, ποὺ μποροῦν νὰ ἐνταχθοῦν στὸ πλαίσιο τῶν προσκυνηματικῶν περιηγήσεων, ἀφοῦ μᾶς δείχνουν ποικίλες καὶ διαφορετικὲς φάσεις τῆς διαχρονικὰ στενῆς καὶ οὐσιαστικῆς σχέσης τοῦ Γένους μας μὲ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία. Κυρίως δὲ ἡ μοναστικὴ κοινότητα τοῦ Παπικίου Ὄρους, μὲ τὰ ἀρχαιολογικὰ κατάλοιπα βυζαντινῶν μονῶν ποὺ διαθέτει, ἀποτελεῖ μιὰ ἀπολύτως ἐπισκέψιμη καὶ ἐξόχως διδακτικὴ περίπτωση θρησκευτικῶν μνημείων ποὺ προσφέρονται γιὰ μιὰ σύγχρονη καὶ ἐναλλακτικὴ μορφὴ προσκυνηματικῆς περιήγησης, ἔξω ἀπὸ τὸ παγιωμένο καὶ ἐν πολλοῖς τολμῶ νὰ πῶ περιοριστικὸ πλαίσιο τῆς θαυματουργικῆς παράδοσης, γιὰ τὴν ὁποία ἔγινε λόγος καὶ προηγουμένως.

Σὲ κάθε περίπτωση, τὰ θρησκευτικὰ μνημεῖα τῆς Θράκης προσφέρονται γιὰ μιὰ τέτοιου εἴδους προβολή, ἡ ὁποία καὶ τὸ θρησκευτικὸ αἴσθημα τῶν ἐπισκεπτῶν θὰ τονώσει, καὶ τὴν ἐθνικὴ καὶ θρησκευτική τους αὐτογνωσία, καθὼς καὶ τὴν πολιτιστική τους ταυτότητα θὰ καλλιεργήσει, ἀλλὰ καὶ ζωὴ θὰ δώσει στὴν ἀκριτικὴ περιοχή μας. Ἀρκεῖ μόνο οἱ ἀσχολούμενοι μὲ τὸ ζήτημα νὰ στρέψουν μὲ προσοχὴ καὶ σοβαρότητα τὸ βλέμμα καὶ στὸν πανάρχαια ἑλληνικὸ θρακικὸ χῶρο μας.

Ὁ συνδυασμὸς τοῦ φυσικοῦ κάλλους, τῆς ἀνθρώπινης, τῆς ἱστορικῆς καὶ τῆς θρησκευτικῆς ποικιλομορφίας μὲ τὸ πλῆθος τῶν ἐνδιαφερόντων στοιχείων στὴν περιοχὴ τῆς Θράκης ἐπιτρέψατέ μου νὰ ὑποστηρίξω ὅτι μπορεῖ νὰ ἀποτελέσει ἕναν ἐνδιαφέροντα θρησκευτικὸ προορισμὸ καὶ μιὰ γοητευτικὴ περιήγηση στὴν ἱστορικὴ μνήμη καὶ στὸν πολιτισμὸ ποὺ καλλιέργησε ὁ πιστὸς λαὸς τοῦ Θεοῦ στὸν εὐλογημένο αὐτὸ τόπο.