Ἡ Ἐκκλησία γιορτάζει τόν Εὐαγγελισμό τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, τόν Εὐαγγελισμό τοῦ ἀνθρωπίνου γένους καί ἡ πατρίδα μας γιορτάζει τήν διπλή γιορτή, τόν Εὐαγγελισμό τῆς Θεοτόκου καί τοῦ Γένους μας. Σήμερα ἐπαληθεύεται τό πρωτοευαγγέλιο, ἡ πρώτη καλή ἀγγελία τοῦ Θεοῦ πρός τούς πρωτοπλάστους ὅτι ὁ ἀπόγονος μιᾶς γυναίκας θά ἀποκαταστήσει τίς σχέσεις τοῦ ἀνθρώπου μέ τόν Θεό. Περνοῦσαν οἱ αἰῶνες καί οἱ γενιές τῶν ἀνθρώπων ζοῦσαν μέ τήν προσδοκία αὐτή ἔως ὅτου, ὅπως γράφει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος ὅταν ἦλθε τό πλήρωμα τοῦ χρόνου «ἐξαπέστειλεν ὁ Θεός τόν Υἱόν αὐτοῦ γενόμενον ἐκ γυναικός γενόμενος ὑπό νόμον ἴνα τούς ὑπό νόμον ἐξαγοράσει ἵνα τήν υἱοθεσίαν Αὐτοῦ ἀπολαύομεν». Τό μήνυμα μεταφέρει στήν Θεοτόκο ὁ πρωτοστάτης ἄγγελος στήν πόλη Ναζαρέτ. Καί ἐκείνη ἀποδέχεται τήν βούληση τοῦ Θεοῦ με ταπείνωση «ἰδού ἡ δούλη Κυρίου γένητο μοι κατά τό ρῆμα σου». Ἡ Παναγία γίνεται τό μέσο διά τοῦ ὁποίου ἔρχεται στόν κόσμο ὁ Ἐλευθερωτής. Στόν Ἀκάθιστο Ὕμνο ψάλλουμε στήν Παναγία «χαῖρε ἀπογεννῶσα Λυτρωτήν αἰχμαλώτοις». Ὀνομάζει ἐλευθερώτρια τήν Παναγία ὁ ὑμνογράφος γιατί γέννησε τόν Ἐλευθερωτή. Ἐλευθερώτρια γιατί μεσιτεύει στόν Χριστό γιά τήν ἐλευθερία μας, ἐλευθερώτρια γιατί εἶναι τό πλέον ἐλεύθερο πλάσμα τοῦ κόσμου, ἀφοῦ κανένα βόλι τοῦ κακοῦ δέν μπόρεσε νά τήν πλήξει. Ἡ 25η Μαρτίου, ὁ Εὐαγγελισμός τῆς Θεοτόκου σηματοδοτεῖ καί μιά ἄλλη ἐλευθερία γιά μᾶς μετά ἀπό τετρακόσια χρόνια δουλείας. Πολλά τραγούδια ἔχουν ἀκουστεῖ πάνω στή γῆ γιά τήν ἐλευθερία. Στά χρόνια τῆς σκλαβιᾶς ἐκφράζουν τόν πόθο τῆς λευτεριᾶς. Στόν καιρό τοῦ ἀγῶνα ἐκφράζουν τήν ἀποφασιστικότητα καί τόν ἐνθουσιασμό, στή νίκη ἐκφράζουν τόν θρίαμβο. Ἡ ἐλευθερία ὅμως ἀπαιτεῖ καί εὐθύνη. Λέει μιά εὐχή τῆς Ἐκκλησίας μας «Κύριε κατάστησον ἡμᾶς ἀξίους τῆς ἐλευθερίας». Ἡ ἐλευθερία εἶναι ἐξαγορασμένη μέ τό αἷμα τῶν προγόνων μας, νά μήν τή θυσιάσουμε στό βωμό τῶν παθῶν καί τῆς κάθε λογῆς ἐξάρτησης. Χαιρετίζουμε τήν Ἐλευθερία σέ ὅλες τίς διαστάσεις καί τίς μορφές της. Τήν σωματική ἐλευθερία, τήν ἐθνική ἐλευθερία, τήν θρησκευτική ἐλευθερία. Ἀλλά ἡ σπουδαιότερη ἀπό ὅλες εἶναι ἐκείνη ἡ ἐλευθερία μέ τήν ὁποία τελειώνει ὁ Ἀκάθιστος Ὕμνος «καί τῆς μελλούσης λύτρωσαι κολάσεως τούς συμβοῶντας Ἀλληλούϊα». ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ

Τήν σημερινή Κυριακή, ἡ Ἐκκλησία μας ἔρχεται νά ἀναδείξει μία μορφή ὑπεροχική στή χορεία τῶν Ἁγίων της, τόν ὅσιο Ἰωάννη, ἡγούμενο τῆς Μονῆς Σινᾶ καί συγγραφέα τοῦ ἀσκητικοῦ βιβλίου πού εἶναι γνωστό ὑπό τόν τίτλο «Κλίμαξ», ἐπειδή ἐπιθυμεῖ νά ὑπογραμμίσει τό γεγονός τῆς ἄσκησης ὡς ἀπαραίτητου στοιχείου τῆς πνευματικῆς ζωῆς. Μᾶς τονώνει ἔτσι στήν ἀγωνιστική πορεία μας πρός τό Πάσχα, καθώς ὅσο προχωρᾶ ἡ Μεγάλη Τεσσαρακοστή, ἀνθρώπινο εἶναι κάποιοι νά λιποψυχοῦν καί νά χρειάζονται ἐνίσχυση. Γιά νά ἀναδείξει τό σημαντικό τῆς ἄσκησης στήν πορεία μας πρός τόν θεό Πατέρα καί τήν ἀξία της στή διατήρηση μίας οὐσιαστικῆς σχέσης μαζί του, ἡ Ἐκκλησία ἐπιλέγει τή σημερινή εὐαγγελική περικοπή, ὅπου ὁ ἴδιος ὁ Χριστός μᾶς μιλᾶ γιά προσευχή καί νηστεία, ὡς ὅπλα τά ὁποῖα ὅταν συνδυάζονται ἐπιφέρουν σπουδαία νίκη κατά τῶν δαιμόνων. Ἡ ἀναφορά βεβαίως γίνεται ἐξαιτίας τῆς ἀδυναμίας τῶν μαθητῶν νά ἐκβάλουν ἕνα δαιμόνιο ἀπό ἕνα δυστυχισμένο νέο, τόν ὁποῖο ὁ πατέρας του στή συνέχεια ἀναγκάζεται νά φέρει μπροστά στόν Χριστό. Παράξενο! Οἱ μαθητές ἦταν οἱ ἴδιοι πού εἶχαν ἐπιτελέσει τόσα θαύματα, ἰδίως ὅταν ὁ Χριστός τούς χώρισε σέ ὁμάδες καί τούς ἔστειλε στήν Ἰουδαία, θά λέγαμε σέ μία ἐκπαιδευτική ἀποστολική περιοδεία. Τότε, ἀλλά καί στή συνέχεια, πῶς τά κατάφεραν ἀλλοῦ καί τώρα ἀποτυγχάνουν; Εἶναι σαφής ἡ πρόθεση τοῦ Κυρίου νά καλλιεργήσει πνεῦμα ταπεινοφροσύνης στούς μαθητές του, ὥστε νά συνειδητοποιήσουν ὅτι ἡ δύναμη πού κατεῖχαν δέν ἦταν δική τους, ἀλλά «ἄνωθεν δώρημα τέλειον». Ὅχι ὅμως μόνο αὐτό. Ὁ Χριστός θέλει νά τονίσει στούς δικούς του ἀνθρώπους σέ αὐτούς πού ἦταν οἱ μαθητές του καί αὔριο οἱ Ἀπόστολοι σέ αὐτούς πού εἶχαν διακριθεῖ γιά τήν ἀγαθή τους προαίρεση καί τήν πνευματικότητα, πώς δέν ἐπιτρέπεται νά ἐφησυχάζουν, ἀλλά ὀφείλουν διαρκῶς νά ἀγωνίζονται γιά πνευματική προκοπή, καθώς ἡ στασιμότητα σημασιοδοτεῖ πνευματική παθογένεια. Ὁ Χριστός μᾶς προτείνει τόν συνδυασμό νηστείας καί προσευχῆς, ἀρετές πού ἔκτοτε συναπαρτίζουν τή βάση αὐτοῦ πού ὀνομάζουμε ἀσκητική τῆς Ὀρθοδοξίας. Ἡ Ἐκκλησία γιά τά ἀγαθά δέν ἀπαντᾶ στήν κατάχρηση μέ ἄρνηση, στήν ὑπερβολή μέ παραίτηση, στήν λαιμαργία μέ ἀσιτία, ἀλλά διδάσκει τήν χρήση, τήν συντήρηση, σέ συνδυασμό μέ τήν ἱεράρχιση ἀγαθῶν καί ἀναγκῶν. Ἄν ὄντως πολιτευόμαστε μέ αὐτό τόν τρόπο δέ θά δοκιμάζουμε κρίσεις, δέ θά ἔχουμε πτωχεύσεις, δέ θά βιώνουμε δυστυχίες. ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ  

Στή σημερινή Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως, καθώς ἡ Ἁγία μας Ἐκκλησία ὑψώνει στό μέσο τοῦ ναοῦ τόν Τίμιο Σταυρό πρός προσκύνηση, γιά νά ἀντλήσουμε δύναμη καί θάρρος, καί νά συνεχίσουμε νά διαπλέουμε τό μέγα πέλαγος τῆς νηστείας, καταμεσῆς τοῦ ὁποίου βρισκόμαστε. Καθώς, λοιπόν ὑψώνει τό Ἱερό Σύμβολο τοῦ Βασιλέως τοῦ Μεγάλου, τοῦ Κυρίου τῆς Δόξης, τοῦ Ἐσφαγμένου Ἀρνίου, συνάμα προβάλλει τή σημερινή εὐαγγελική περικοπή, ὡς τήν πιό ἐκφραστική στή διατύπωση τῶν ὅρων ὑπό τούς ὁποίους ἐμεῖς οἱ χριστιανοί ἀκολουθοῦμε τόν δικό μας ἡγέτη, τόν Νυμφίο τῆς ψυχῆς μας. Τί ζητᾶ, λοιπόν, ὁ Χριστός μας; «Ὅποιος θέλει νά μέ ἀκολουθεῖ ὡς μαθητής, ἄς ἀρνηθεῖ τόν ἑαυτό του, ἄς πάρει σταθερή ἀπόφαση νά ὑπομείνει κάθε θλίψη καί δοκιμασία ἕως καί σταυρικό θάνατο» μιμούμενος τό παράδειγμά μου. Βαρυσήμαντος λόγος, πού ἡ ἀνθρωπότητα δέν φαίνεται νά κατανόησε στήν πραγματική του διάσταση, οὔτε μπόρεσε νά ἀφομοιώσει μιας πού, ἀφοῦ ἀπό τότε καί ἕως σήμερα παρόμοιος λόγος, τόσο ἐλεύθερος, ξεκάθαρος καί βαθύς δέν ἔχει διατυπωθεῖ. Εἶναι ἡ πρώτη φορά πού οἱ ἄνθρωποι καλοῦνται ἐν ἐλευθερίᾳ. Καλοῦνται νά συνταχθοῦν πίσω ἀπό τό μοναδικό πρόσωπο τοῦ Σωτήρα Χριστοῦ, μέ ὅρους προσωπικῆς εὐθύνης. Χαρακτηριστικό τό «ὅστις θέλει», καθώς δέν συνοδεύεται ἀπό ἀπειλές καί συνέπειες γιά ὅποιον δέν θέλει! Ὑπάρχει ἕνας παράδοξος ὅρος στήν πρόσκληση τοῦ Κυρίου μας. Ὁ ὅρος νά ἀπαρνηθοῦμε τόν ἑαυτό μας. Γιατί; Αὐτό πού ἔχω καί χειρίζομαι εἶναι ὁ ἑαυτός μου. Αὐτό πού μοῦ δόθηκε καί μέ προσδιορίζει εἶναι ὁ ἑαυτός μου. Αὐτό πού μέ ὁριοθετεῖ καί μέ χαρακτηρίζει στήν κοινωνία τῶν ἀνθρώπων εἶναι ὁ ἑαυτός μου. Γιατί μοῦ ζητᾶ ὁ Χριστός νά τόν ἀρνηθῶ; Τολμᾶ κι ἑρμηνεύει τόν λόγο τοῦ Κυρίου ὁ Μέγας Βασίλειος. Ἐξηγεῖ ὅτι ἄρνηση τοῦ ἑαυτοῦ σημαίνει «παντελής τῶν παρελθόντων λήθη καί τῶν θελημάτων ἑαυτοῦ ἀναχώρησις». Δηλαδή, τό νά ξεχάσει ὁ ἄνθρωπος ὅσες ἀγκυλώσεις, πιστεύματα, θεωρήσεις, προκαταλήψεις, ἀντιλήψεις εἶχε γιά τόν κόσμο καί τόν ἄνθρωπο, πρίν γνωρίσει τόν Χριστό. Νά ξεχάσει ἀκόμη καί τίς καθημερινές του συνήθειες, γιά νά παραδοθεῖ ἄνευ ὅρων στόν Χριστό καί τήν Ἐκκλησία του, στό ἐκκλησιαστικό ἦθος καί τόν πνευματικό τρόπο ζωῆς. Ὁ Χριστός εἶναι ὁ ἡγέτης τῆς λυτρωτικῆς θυσίας καί ὅσοι τόν ἀκολουθοῦν καί τόν μιμοῦνται δέν μποροῦν νά εἶναι οὔτε στρατιά δούλων, οὔτε στρατιά μισθοφόρων. Εἶναι λαός ἐλευθέρων πού ἑκούσια τόν ἐγκολπώνονται, χριστοποιοῦνται καί συναπαρτίζουν τό σῶμα του, τήν Ἐκκλησία, ζώντας θυσιαστικά, γιά νά ζοῦν μαζί του εἰς τόν αἰώνα.   ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ

Στή σημερινή εὐαγγελική περικοπή ὁ Εὑαγγελιστής Μάρκος κάνει λόγο γιά τέσσερις φίλους, οἱ ὁποῖοι ὅταν ἄκουσαν ὅτι ὁ Χριστός βρισκόταν σ' ἕνα σπίτι στήν πόλη τους, τήν Καπερναούμ, ἀμέσως σκέφτηκαν τόν παραλυτικό φίλο τους. Ἔσπευσαν, λοιπόν, νά τόν φορτωθοῦν μ' ἕνα κρεβάτι στούς ὤμους τους, γιά νά προσεγγίσουν τόν Διδάσκαλο, πιστεύοντας στό θαῦμα. Φθάνοντας στό σπίτι ὅπου φιλοξενοῦνταν ὁ Χριστός, εἶδαν πλῆθος λαοῦ, τόσο ὥστε δέν μποροῦσε κανείς οὔτε στήν πόρτα νά σταθεῖ, ὄχι νά περάσει. Δέν ἀπογοητεύονται ὅμως, οὔτε παραιτοῦνται ἀπό τόν στόχο τους. Ἀναζητοῦν λύση καί τή βρίσκουν. Σκαρφαλώνουν στίς στέγες τῶν γειτονικῶν σπιτιῶν, πάντα μέ τόν παράλυτο στούς ὤμους, ξηλώνουν ἕνα σημεῖο τῆς στέγης καί κατεβάζουν τόν φίλο τους μέ τό κρεβάτι, ἀκριβῶς μπροστά στόν Χριστό, ὁ ὁποῖος διδάσκει στόν λαό. Ποιά ἡ ἀντίδραση τοῦ Χριστοῦ μας; Βλέποντας ὁ Κύριος τήν τόση πίστη, τῶν τεσσάρων ἀνδρῶν πού τόσα ὑπέμειναν καί κοπίασαν χάριν τοῦ φίλου τους, ἀλλά καί τοῦ ἴδιου τοῦ παραλυτικοῦ, ὁ ὁποῖος συμφώνησε σέ αὐτή τήν παράξενη μεταφορά, χαρίζει δώρημα θαυμαστό στόν παραλυτικό, χάριν τοῦ ὁποίου ὅλοι ἐνήργησαν. Δέν τόν θεραπεύει μόνο, ἀλλά κάνει κάτι πολύ ἀνώτερο. Τόν διαβεβαιώνει: «τέκνο, ἀφέωνται σοι αἱ ἁμαρτίαι σου»! Θέλει ὁ Χριστός νά καταδείξει ὅτι αἰτία τῆς ἀσθένειας καί τῆς φθορᾶς εἶναι ἡ ἁμαρτία, ἡ ὁποία πρέπει προηγουμένως νά ἐξαλειφθεῖ γιά νά καταστεῖ ὁ ὅλος ἄνθρωπος ὑγιής. Συνάμα δέ, ἐμμέσως πλήν σαφῶς, διαβεβαιώνει τούς Φαρισαίους καί γιά τό ὅτι εἶναι ὁ Υἱός τοῦ θεοῦ, ἀφοῦ κατά τήν ὁμολογία τους μόνον ὁ Θεός μπορεῖ καί συγχωρεῖ ἁμαρτίες. Στή σημερινή περικοπή ἀναδεικνύεται τό πόσο σημαντικό εἶναι νά νοιαζόμαστε ὁ ἕνας τόν ἄλλο, νά ἐνεργοῦμε ὁ ἕνας ὑπέρ τοῦ ἄλλου, νά θυσιαζόμαστε ὁ ἕνας γιά τόν ἄλλον. Ὁ παραλυτικός μόνος του δέν τόλμησε ν' ἀρθρώσει λόγο καί νά ζητήσει κάτι. Ὅ,τι τοῦ χαρίζεται, τοῦ δίνεται κατόπιν αἰτήματος ἄλλων, καί μάλιστα τῶν φίλων του, χάρη στήν πίστη τῶν ὁποίων τελικά διευκολύνονται τά πάντα. Εἶναι ὁ τρόπος πού πορεύεται ἡ Ἐκκλησία ἀνά τούς αἰῶνες, διδάσκοντάς μας «μηδείς τό ἑαυτοῦ ζητείτω, ἀλλά τό τοῦ ἑτέρου ἕκαστος». Εἶναι ὁ τρόπος πού ἔχει δομήσει τή λατρεία της ἐπιμένοντας στήν κοινή προσευχή, νά μᾶς βάζει νά προσευχόμαστε ὁ ἕνας γιά τόν ἄλλο, γιά ν' ἀναδείξει τό πόσο τελικά ὁ Θεός ἐπευλογεῖ τήν προσευχή ὑπέρ τοῦ ὅποιου ἄλλου, τοῦ πλησίον μας, τοῦ ἀδελφοῦ μας! ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ

Ἡ Ἐκκλησία μας γιορτάζει τή σημερινή Κυριακή τήν ἀναστήλωση τῶν Ἁγίων Εἰκόνων καί τόν θρίαμβο τῆς πίστεως «κατά πασῶν τῶν αἱρέσεων». Καί μάλιστα ὄχι ὅσων ἀνεφύησαν στό παρελθόν, ἀλλά καί ὅσων ἐξακολουθοῦν νά ὑπάρχουν ἤ θά ἀναφανοῦν στό μέλλον! Εἶναι κυρίαρχη ἡ πίστη τῆς Ἐκκλησίας στόν λόγο τοῦ Κυρίου ὅτι «πύλαι ἅδου οὐ κατισχύσουσιν αὐτῆς». Ὅσοι πολέμιοι καί ἄν ἀναφανοῦν, ὅσες μεθόδους καί ἄν μηχανευτοῦν, ἡ Ἐκκλησία θά μένει εἰς τόν αἰώνα ὡς τό ἀσφαλές καταφύγιο τῶν ἀνθρώπων, λιμάνι σωτηρίας καί σκάλα πρός τόν οὐρανό. Κι αὐτό τό ἔχει ἀναδείξει ἡ μέχρι τώρα ἱστορία! Στό σημερινό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα προβάλλεται ἡ ἐμπειρία ὡς ὁ καλύτερος τρόπος νά γευθεῖ κανείς τήν πίστη. Παρουσιάζεται τό παράδειγμα τοῦ ἀπόστολου Φιλίππου, ὁ ὁποῖος ἄν καί ἕτοιμος καί ἐπιθυμώντας νά συναριθμηθεῖ στούς μαθητές τοῦ Χριστοῦ, ἀπό συστολή δίσταζε. Τόν διευκολύνει λοιπόν ὁ Χριστός καί τόν καλεῖ νά γίνει μαθητής του. Κι αὐτός, ἀφοῦ πεῖ τό ὁλοπρόθυμο «ναί», φροντίζει καί γιά τόν φίλο του, τόν Ναθαναήλ. Μόλις ἔλαβε πείρα τοῦ Χριστοῦ, σπεύδει ἀμέσως νά γίνει κήρυκάς του! Μαθαίνουμε ἔτσι κι ἐμεῖς, πώς ὅτι ὠφέλιμο δέν πρέπει νά τό κρατᾶμε μόνο γιά τόν ἑαυτό μας, ἀλλά νά τό μεταδίδουμε καί στούς ἄλλους. Ὁ Ναθαναήλ ὄχι ἀπό ἀπιστία, ἀλλά ἐπειδή ἤθελε νά διασταυρώσει τά ὅσα τοῦ ἔλεγε ὁ Φίλιππος μέ τά ὅσα γνώριζε διδασκόμενος τήν πατρική του πίστη, δείχνει καλόπιστα ν' ἀμφιβάλλει. Τότε ὁ Φίλιππος δίνει ἀμέσως τήν καλύτερη λύση: «"Ἔρχου καί ἴδε»! ‘’Ἔλα νά δεῖς μόνος σου. Ἔλα νά ζήσεις. Ἔλα νά ἐρευνήσεις καί θά δεῖς’’. Ἡ ἀληθινή πίστη δέν ἔχει τίποτε νά κρύψει, δέν ἔχει τίποτε νά φοβηθεῖ, δέν ἔχει γιά τίποτε νά διστάσει. Ὅταν ὁ Ναθαναήλ φθάνει νά συναντήσει τόν Χριστό, Ἐκεῖνος τόν προσφωνεῖ μέ τό «Ἴδε ἀληθῶς Ἰσραηλίτης ἐν ᾧ δόλος οὐκ ἔστιν». Κι ὅταν ἀπορημένος ὁ Ναθαναήλ τόν ρωτᾶ ἀπό πού τόν γνωρίζει, ὁ Χριστός τοῦ ἀπαντᾶ, πρίν σέ φωνάξει ὁ Φίλιππος, ὅταν μακριά ἀπό κάθε ἀνθρώπινο μάτι προσευχόσουν κάτω ἀπό τή συκιά, ἐγώ σέ εἶδα. Κι αὐτό ἦταν ἀρκετό γιά νά ὁμολογήσει ὁ Ναθαναήλ «Σύ εἶ ὁ Υἱός του Θεοῦ, σύ εἶ ὁ βασιλεύς τοῦ Ἰσραήλ» καί νά καταστεῖ ἕνας ἀπό τούς πλέον φλογερούς Ἀποστόλους! Ἀποστολή τῆς Ἐκκλησίας εἶναι νά εὐαγγελιστεῖ σέ ὅλη τήν κτίση τό χαρμόσυνο μήνυμα τῆς Ἀνάστασης, τό ὁποῖο δέν μπορεῖ νά ἔχει ἐπεκτατικό χαρακτήρα μέ ἰμπεριαλιστικές συμπεριφορές πού δέ συνάδουν μέ τήν Ὀρθόδοξη χριστιανική διδασκαλία. Στήν ἱεραποστολή δέν πρόκειται γιά ἐπιβολή, ἀλλά γιά ἁπλή κατάθεση μιᾶς βεβαιότητας, μιᾶς ἐμπειρίας. Σκοπός τῆς ἱεραποστολῆς δέν εἶναι ἡ κατάκτηση τοῦ κόσμου, ἡ ἐξάπλωση καί ἡ ἐπιβολή μιᾶς χριστανοπολιτείας πού ἐλέγχει τά πάντα, ἀλλά ἡ διακονία τοῦ κόσμου «ἐν ταπεινώσει». ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ  

Ἀπό αὔριο ἀρχίζει ἡ Ἁγία καί Μεγάλη Τεσσαρακοστή. Ἕνα στάδιο πνευματικῶν ἀγώνων καί ἡ σημερινή Εὐαγγελική περικοπή προσδιορίζει τά μέσα, τούς ὅρους αὐτοῦ τοῦ ἀγῶνα. Προβάλλει τή συγχωρητικότητα! Συγχωρῶ, δηλαδή ὄχι ἁπλῶς ἀνέχομαι, ἀλλά διαγράφω, ξεχνῶ καί δέν ἄφηνω νά ἐπηρεάσουν τήν ἀγάπη μου πρός τόν ὅποιο ἄνθρωπο, τά ὅποια παραπτώματά του. Δέν ἀντιπαρέρχομαι συγκαλύπτοντας τήν ἁμαρτία τοῦ ἄλλου, ἀλλά ἐπενεργῶ θετικά, ὥστε νά ἐκλείψει ἡ ἐκτροπή καί νά ἀποκατασταθεῖ ἡ κατάσταση εἰρήνης καί ἀγάπης πρός τόν πλησίον. Τότε καί μόνον τότε, ἡ ἀγάπη τοῦ θεοῦ καί Πατρός συγχωρεῖ καί τά δικά μου ἁμαρτήματα καί τά ἐξαφανίζει, ὥστε νά μήν καταστοῦν φανερά «ἐν ἡμέρα κρίσεων» ἐνώπιον ἀγγέλων καί ἀνθρώπων! Ἀλλά καί τήν ἀρετή τῆς νηστείας, συνδεδεμένη μέ τήν ἐλεημοσύνη μᾶς καλεῖ τό σημερινό Εὐαγγέλιο νά ἀσκοῦμε στά κρυφά, δηλαδή κατά τέτοιο τρόπο ὥστε νά μήν τό ἀντιλαμβάνονται οἱ ἄνθρωποι. Γιατί; Δέν πρέπει νά τήν διαφημίζουμε κατά τή φαρισαϊκή λογική. Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι ὁ ἄνθρωπος τυγχάνει τόσο εὐάλωτος στόν σκληρό ἐγωισμό καί τή ναρκισσιστική ὑπερηφάνειά του, πού εὔκολα ἀποπροσανατολίζεται, αὐτοθαυμάζεται καί ἀντί νά ἀναφέρει πρός τόν ἅγιο θεό ὁποιοδήποτε καλό ἐπιτυγχάνει ἤ ὅ,τι ἀγαθό τόν χαρακτηρίζει, στρέφεται στόν ἑαυτό του καί τόν εἰδωλοποιεῖ. Ὁ λαός μᾶς λέει «κᾶνε τό καλό καί ρίξ' τό στό γυαλό»! Δηλαδή, τό καλό πού θά κάνεις κρύψ' τό τόσο καλά, ὥστε νά ἐξαφανιστεῖ. Δέν ἐξαφανίζεται βεβαίως τό καλό. Ἁπλῶς δέν ἐκτίθεται στά μάτια τῶν ἀνθρώπων, Στό τέλος τῆς σημερινῆς περικοπῆς ὁ Χριστός μᾶς μιλᾶ γιά θησαυρό. Ὅχι ἐπίγειο, ὁ ὁποῖος ἀφοῦ ἀποτελέσει ἀγώνα ζωῆς γιά ν' ἀποκτηθεῖ, μετά καθίσταται ἀγωνία γιά τούς κυρίους του, καθώς τούς πνίγει ὅ φόβος μήν τόν χάσουν, μήν τόν βροῦν καί τούς τόν ἁρπάξουν οἱ κλέφτες. Μιλᾶ γιά οὐράνιο θησαυρό, ἀποτελούμενο ἀπό ὅσα ἀγαθά ἐργάστηκε ὁ ἄνθρωπος στή ζωή του, ὁ ὁποῖος δέν κινδυνεύει ἀπό κλέφτες, φθορά, ἀνώμαλες οἰκονομικές συγκυρίες, ἀλλά προσαυξάνεται μέ τεράστιο ἐπιτόκιο ἀκριβῶς γιατί ὁ χριστιανός ἀγαθοεργεῖ «ἐν τῷ κρυπτῶ», ὑποχρεώνοντας ἔτσι τόν Θεό νά ἀνταποδώσει τά ἀπείρως πολλαπλάσια στήν αἰωνιότητα.     ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ

Ἡ σημερινή εὐαγγελική περικοπή παρουσιάζει τόν αὐθεντικό λόγο τοῦ Κυρίου μας περί τῶν ἐσχάτων. Γιατί σήμερα αὐτό τό κείμενο; Διότι προηγήθηκαν πολλές περικοπές μέ κορυφαῖες τίς δύο προηγούμενες, τοῦ Τελώνη καί τοῦ Φαρισαίου καί τοῦ Ἀσώτου υἱοῦ, οἱ ὁποῖες παρουσιάζοντας γλαφυρά τή θεία ἀγάπη, μπορεῖ νά μᾶς ὁδηγήσουν στό νά παραθεωρήσουμε τή θεία δικαιοσύνη. Περιγράφεται, λοιπόν, ὁ τρόπος μέ τόν ὁποῖο θά μᾶς κρίνει ὁ Θεός, γιά νά κατανοήσουμε ὅτι κανείς δέν ξεφεύγει ἀπό τή θεία δίκη, ἀλλά καί γιά νά προβληματιστοῦμε γόνιμα, στό πῶς θά σταθοῦμε ἐνώπιόν του φοβεροῦ κριτηρίου καί θά δώσουμε «τήν καλήν ἀπολογίαν». Ποιό τό παράξενο στήν κρίση τοῦ Θεοῦ; Πουθενά δέν γίνεται λόγος περί ἁμαρτιῶν καί παραπτωμάτων, ἀλλά φαίνεται τά πάντα νά ἐξαρτῶνται ἀπό τή στάση τοῦ καθενός μας ἔναντι τοῦ ἄλλου, τοῦ ἐμπερίστατου ἀνθρώπου, τοῦ πλησίον. Καί μάλιστα μέ τήν ἔντονη διαβεβαίωση τοῦ Κυρίου πώς ὅτι κάνουμε στόν ἀδελφό μας, τό κάνουμε προσωπικά στόν Κύριο. «Ἐμοί ἐποιήσατε»!. Γιατί δέν γίνεται λόγος περί ἁμαρτίας; Ἄς θυμηθοῦμε τό πῶς συντελέστηκε τό προπατορικό ἁμάρτημα καί εἰσῆλθαν ἡ ἁμαρτία καί ὁ θάνατος στόν κόσμο. Ὁ ἀρχέκακος ὄφις ἀπομονώνει τήν Εὕα καί τήν παρασύρει σέ συζήτηση μαζί του. Ἡ Εὕα ἀντί νά καλέσει καί τόν Ἀδάμ, ὥστε ἑνωμένο τό ἀνθρώπινο γένος νά ἀντιμετωπίσει τήν πειρασμική προσβολή, συνεχίζει μόνη της ἕνα διάλογο μέ κύριο χαρακτηριστικό τήν ἀλλοίωση τῆς ἀντίληψης τοῦ ἄνθρωπου περί τοῦ ἀγαθοῦ θεοῦ καί τῆς σκοπιμότητας τοῦ νόμου του. Ἡ ἀρχή τῆς ἁμαρτίας ἦταν ἡ διάσπαση τῆς ἑνότητας τῶν πρωτοπλάστων, τῆς συνάφειας τοῦ ἄνδρα καί τῆς γυναίκας, τῆς ἀγαπητικῆς ἐξάρτησης τοῦ ἑνός ἀπό τόν ἄλλο! Αὐτή τή διάσταση τῆς ἁμαρτίας ἔρχεται νά θεραπεύσει ἡ σημερινή περικοπή, χωρίς κάν νά μιλάει γιά ἁμαρτία! Ἀντιστρέφει τή διαδικασία τῆς πτώσης καί προτάσσει τό γεγονός τῆς ἀγαθῆς πορείας τοῦ ἄνθρωπου πρός τόν συνάνθρωπο, ὡς ἀπαρχή καί ἐπιβεβαίωση τῆς ἀγαθῆς του πορείας πρός τόν θεό Πατέρα. Ὅποιος συντηρεῖ τή διάσταση τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τόν συνάνθρωπο, δέν μπορεῖ νά ἰσχυρίζεται ὅτι εἶναι ἑνωμένος μέ τόν θεό. Ἀντίθετα, ὅποιος νοιάζεται καί πορεύεται ἀγαπητικά πρός τόν ἄνθρωπο, καλύπτει καί τήν ἀπόσταση πού τόν χωρίζει ἀπό τόν θεό! Γι' αὐτό καί ὡς ὑπέροχο συμπέρασμα, ὁ μαθητής τῆς ἀγάπης γράφει: «Ἄν πεῖ κανείς ὅτι ἀγαπῶ τόν θεό καί ταυτόχρονα μισεῖ τόν ἀδελφό του, αὐτός εἶναι ψεύτης. Διότι ὅποιος δέν ἀγαπᾶ τόν ἄδελφό του, τόν ὁποῖον βλέπει, πῶς εἶναι δυνατό ν' ἀγαπᾶ τόν θεό πού δέν Τόν ἔχει δεῖ ποτέ;».   ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ

Θλιβερή διαπίστωση, ἡ ἐποχή μας ἔχοντας ξεχάσει τόν θεό, ξεχνάει τό θέλημά του, τό ἴδιο τό Ευαγγέλιο! Οἱ πολλοί, γοητευμένοι άπό τίς τεχνολογικές καί άλλες δυνατότητες πού ὁδηγοῦν πρός ἕνα νέο ἦθος χωρίς ἀρχές καί περιορισμούς, πιστεύοντας τά «κηρύγματα» περί ἀπόλυτης ελευθερίας τοῦ ἀνθρώπου, πορεύονται στή ζωή τους ἀψηφώντας τήν ἐμπειρία τοῦ παρελθόντος, παραθεωρώντας τίς προειδοποιήσεις γιά πνευματικούς κινδύνους καί ἠθικές συνέπειες, ἀπορρίπτοντας ἀξίες καί ἰδανικά. Σήμερα τό Εὐαγγέλιο παρουσιάζει μέσα ἀπό τή γνωστότερη, ἴσως, παραβο­λή, τόν παραλογισμό τής ἁμαρτίας. Ὁ νεώτερος γιός ἀπευθύνεται στόν πατέρα του μέ τρόπο ἐπιτακτικό νά τοῦ δώσει ὅτι τοῦ ἀναλογεῖ ὡς μερίδιο ἀπό τήν πατρική περιουσία. Ὁ πατέρας μοιράζει τήν περιουσία καταλαβαίνοντας ὅτι ὁ ἀπαιτητικός γιός δέν παίρνει ἀπό λόγια, δέν θά τόν ὠφελοῦσε ἡ ὁποιαδήποτε συμβουλή, ἀλλά πρέπει νά πάθει γιά νά μάθει, ὥστε στή συνέχεια νά θεραπευθεῖ! Ὁ νεώτερος γιός ἔχοντας ἐμπιστοσύνη μόνο στόν ἑαυτό του καί θεωρώντας ὅτι ὅλα τά μπορεῖ, «μετ' οὐ πολλάς ἡμέρας συναγαγών ἅπαντα ἀπεδήμησεν εἰς χώραν μακράν». Πραγματώνεται ἔτσι, τό πρῶτο βῆμα πρός τήν ἁμαρτία, αὐτό πού οἱ Πατέρες ὀνομάζουν «ἀναχώρηση», δηλαδή ἀπομάκρυνση ἀπό τόν θεό καί τό θέλημά του. Ποιά ἡ συνέχεια; Ὅπως ἑρμηνεύουν οἱ Πατέρες κι ὅπως περιγράφεται στήν παραβολή, ἀκολουθεῖ ἡ ἀθλιότητα. Πάντα ἡ ἁμαρτία προκαλεῖ πνευματική κατάντια, ἡ ὁποία χαρακτηρίζεται ἀπό τήν προσβολή τῆς ἀξίας τοῦ ἀνθρώπου. Πῶς ἐλευθερώνεται ὁ ἄνθρωπος ἀπ’ ὅλα αὐτά; Ἡ παραβολή μᾶς λέει ὅτι ὁ ἄσωτος ἦλθε στόν ἑαυτό του, δηλαδή συνειδητοποίησε τήν κατάσταση του, ὄχι τόσο τῆς ὑλικῆς, ἐξωτερικῆς ἐξαθλίωσης, ὅσο τῆς ἐσωτερικῆς, πνευματικῆς κατάντιας, ὡς ἀποτέλεσμα τῶν ἐγωιστικῶν ἐπιλογῶν. Ξεκινᾶ ἔτσι ἡ μεταμέλεια, μιά ἄγουρη, πρώτη μορφή μετάνοιας, πού ὅμως πρέπει νά ἐξελιχθεῖ καί νά ὡριμάσει, γιατί ἀλλιῶς ἐλλοχεύει ὁ κίνδυνος νά ἐγκλωβισθεῖ ὁ ἄνθρωπος στήν αὐτολύπηση καί σ’ ἕναν ἰδιότυπο ἐγωισμό θλίψης γιά τά ἄστοχα λάθη στά ὁποῖα περιέπεσε καί ὄχι ἐπειδή πίκρανε τόν Ἅγιο Θεό. Τί κάνει στήν συνέχεια, ἐπανέρχεται στήν οἰκία τοῦ πατρός! Δέν καταφεύγει ὁπουδήποτε τοῦ ὑπόσχονται ἀνακούφιση, ἀλλά ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει ἡ βεβαιότητα τῆς ἀνάπαυσης. Καί ἐπανέρχεται ἀποφασισμένος νά ὁμολογήσει τό λάθος καί νά διαρρήξει τή σχέση μέ τό παρελθόν του. Μεταμέλεια, ἐπάνοδος, ἀποκατάσταση, τά τρία στάδια τῆς μετάνοιας πού σημασιοδοτοῦν τήν πνευματική ζωή καί ὡριμότητα.   ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ

Ἡ σημερινή εὐαγγελική περικοπή, ἡ παραβολή τοῦ Τελώνου καί τοῦ Φαρισαίου σημασιοδοτεῖ τήν ἔναρξη τῆς πιό πνευματικῆς περιόδου τοῦ ἔτους, τῆς περιόδου τῆς προετοιμασίας μας γιά τή μεγαλύτερη ἑορτή τῆς Ἐκκλησίας μας, τοῦ Πάσχα. Κι ἡ περίοδος αὐτή παίρνει τό ὄνομά της ἀπό τό λειτουργικό βιβλίο τῆς Ἐκκλησίας πού ὀνομάζεται «Τριώδιο», καθιερώνοντας την περίοδο αὐξημένης προσευχῆς τόσο σέ ποσότητα ὅσο καί σέ ποιότητα. Ἀκριβῶς δέ ἐπειδή ἡ περίοδος αὐτή εἶναι εὐκαιρία ἐντατικότερης καί θερμότερης προσευχῆς, γιά τόν λόγο αὐτό ἡ Ἐκκλησία μας τήν ξεκινᾶ μέ τή διδασκαλία τοῦ ἴδιου τοῦ Χριστοῦ γιά τόν τρόπο τῆς θεάρεστης προσευχῆς. Καί ἡ διδασκαλία αὐτή ἐμπεριέχεται σέ μιά ἱστορία, στή διδακτικότατη αὐτή παραβολή τοῦ Τελώνου καί τοῦ Φαρισαίου, πού τόσο ἔχει ἀναλυθεῖ ἀνά τούς αἰῶνες καί ἔχει καταστεῖ ἀφορμή προβληματισμοῦ καί ἀποφάσεων. Κύριο χαρακτηριστικό της, ἡ μέ ἁπλό τρόπο ἐπισήμανση τῶν πνευματικῶν κινδύνων πού ἀναιροῦν τήν προσευχή καί τήν μετατρέπουν σέ προβολή τοῦ ἐαυτοῦ μας. Συνάμα παρατίθεται ὁ τρόπος, μέ τόν ὅποιο ἡ προσευχή φθάνει στόν θρόνο τοῦ θεοῦ, καθίσταται θεάρεστη κι ὁ προσευχόμενος ἄνθρωπος χαριτώνεται καί πορεύεται τήν ὁδό τῆς ἁγιότητας καί τῆς θεώσεως. Σάν νά εἶχε κατά νοῦ τόν ἄνθρωπο τοῦ εἰκοστοῦ πρώτου αἰώνα ὁ Χριστός μας ὅταν περιέγραφε πρίν δύο χιλιάδες χρόνια τόν Φαρισαῖο! Ἀπερίφραστα καί ξεκάθαρα ὁ Χριστός τονίζει πῶς ὁ Φαρισαῖος, ἄν καί βρισκόταν μέσα στόν Ναό, δέν προσευχόταν στόν θεό, ἀλλά στόν ἑαυτό του, τόν ὁποῖο εἶχε εἴδωλοποιησει. Γι' αὐτό καί ἡ γεμάτη ἔπαρση κι ἐπίδειξη προσευχή. «Ἐγώ εἶμαι τέλειος, οἱ ἄλλοι εἶναι γεμάτοι ἐλαττώματα. Ἐγώ κάνω ὅ,τι πρέπει καί μέ τό παραπάνω, οἱ ἄλλοι ὑστεροῦν κι εὐθύνονται γιά τό κακό στόν κόσμο. Ἐγώ δέν κάνω κανένα λάθος, δέν σφάλλω ποτέ, οἱ ἄλλοι εἶναι γεμάτοι ἁμαρτίες, πάντα σφάλλουν, μέ μεγαλύτερο λάθος τους τό ὅτι δέν σπεύδουν νά μέ παραδεχθοῦν ὡς ἀνώτερο τους». Ἀνέκαθεν ὁ ἄνθρωπος προσευχόταν. Τό πρόβλημα ὅμως, ἦταν σέ ποιόν ἀνέφερε τήν προσευχή του! Κι αὐτό τό πρόβλημα εἶναι ἔκδηλο κυρίως σήμερα, ὅποτε οἱ περισσότεροι ἄνθρωποι ἀναφέρονται στόν ἑαυτό τους καί καθόλου στόν Θεό. Προσπαθοῦν μόνοι τους νά βροῦν λύσεις στά προβλήματα, στίς δυσκολίες, στίς ἀντιξοότητες, ἐμπιστευόμενοι μόνον τήν κρίση τους καί τίς ὅποιες ἱκανότητές τους, μία ὅμως εἶναι ἡ σωτήρια ἀντιμετώπιση. Τό γονάτισμα μπροστά στά εἰκονίσματα καί ἡ γεμάτη συντριβή καί μετάνοια τελωνική προσευχή: «Ὁ θεός, ἰλάσθητι μοί τῷ ἁμαρτωλῷ»!   ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ