Ἡ σημερινή εὐαγγελική περικοπή, λές καί εἰπώθηκε προφητικά γιά τή δική μας ἐποχή, ἔρχεται νά βάλει τά πράγματα στή θέση τους. Καί ξεκινᾶ ἀπό τήν ἀναίρεση τοῦ πιστεύματος ὅτι βασική προτεραιότητα καί ἀπαραίτητο στοιχεῖο γιά τήν εὐτυχία τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ὁ πλοῦτος. Μιλᾶ γιά τόν ἀνώνυμο πλούσιο καί τόν φτωχό Λάζαρο, ὄχι γιά νά κατακρίνει τόν πλοῦτο ἤ νά ὑποτιμήσει καί καταδικάσει τούς πλούσιους, ἀλλά γιά νά καταδείξει πού καταντᾶ τόν ἄνθρωπο ἡ ἐσφαλμένη θεώρηση τῆς ζωῆς καί ἡ ὑποταγή σέ θελκτικές, πλήν αὐτοκαταστροφικές ἐπιθυμίες. Ἔτσι, στόχος τῆς παραβολῆς καθίστανται ὅλοι, πλούσιοι καί φτωχοί, ὅταν ἐνεργοῦν ἔχοντας ὡς ἀπόλυτη προτεραιότητα τους τήν προσήλωσή τους στά ὑλικά ἀγαθά. Τό Εὐαγγέλιο ὑπάρχει γιά νά διατρανώνει τήν Ἀλήθεια, νά κηρύττει ὅ,τι τό ἀψευδές στόμα τοῦ Χριστοῦ μας, ἀποκάλυψε στήν ἀνθρωπότητα ὡς γνώση ὑπερφυά, πού κατατείνει στήν ἐλευθερία καί ὁδηγεῖ τόν ἄνθρωπο στή σωτηρία. Γι' αὐτό καί ἀναφέρεται στόν βύσσο τοῦ πλουσίου, τό πολυτελές δηλαδή μεταξωτό ροῦχο πού φοροῦσε κάτω ἀπό τήν πορφύρα, γιά νά τό σχίσει καί ν' ἀποκαλύψει τήν ἄβυσσο πού αὐτό καλύπτει. Ὅλοι θαύμαζαν τόν βύσσο, ὅλοι θαμπωμένοι προσκυνοῦσαν ἐκεῖνον πού τόν φοροῦσε, σ' ἕνα ἀνελεύθερο, παράλογο καί ὑποκριτικό προσκύνημα. Διότι κανείς δέν ἐκτιμοῦσε ἐκεῖνον πού φοροῦσε τόν βύσσο, παρά μόνο γιά τόν βύσσο. Στήν ἄβυσσο ὁ πλούσιος βασανίζεται ἀπελπιστικά. Καί τοῦτο διότι τίποτε ἀπό τά ὅσα εἶχε ἀγαπήσει δέν τόν συνοδεύει στήν αἰωνιότητα. Καί τότε στρέφεται σέ ἕναν ἄλλον πλούσιο, τόν Ἀβραάμ, ὁ ὁποῖος ὅμως εἶχε τελείως ἄλλη θεώρηση γιά τόν πλοῦτο, ἄλλες προτεραιότητες κι ἄλλες ἐπιθυμίες στή ζωή του. Κι ὁ πλούσιος Ἀβραάμ διδάσκει ὑποθῆκες ζωῆς, οἱ ὁποῖες στόν μέν πλούσιο τῆς παραβολῆς εἶναι πλέον περιττές, ἱκανές μόνον νά ἀποστομώνουν τήν ὅποια διεκδίκησή του, γιά ἐμᾶς ὅμως, πού ἀκόμη ἀγωνιζόμαστε στόν στίβο τῆς ζωῆς αὐτῆς, ἀποτελοῦν ὁδοδεῖκτες στήν πορεία μας γιά μιά ζωή ἀληθινή, γνήσια καί οὐσιαστική. Σέ μιά ὄψιμη ἐπίδειξη ἐνδιαφέροντος ὁ πλούσιος παρακαλεῖ τόν Πατριάρχη Ἀβραάμ νά στείλει τόν Λάζαρο πίσω στή ζωή αὐτή, γιά νά προειδοποιήσει τά ἀδέλφια του πού ζοῦσαν παρόμοια, ἀσήμαντη ζωή. Ἡ σημερινή εὐαγγελική περικοπή θέλει νά στρέψει τήν προσοχή μας σ΄ αὐτο ἀκριβῶς τό σημεῖο: Στό ὅτι ἡ τωρινή στιγμή εἶναι ἡ ὥρα τῆς μεγάλης ἀπόφασης ἀπέναντι στό λόγο τοῦ Θεοῦ. Αὐτή ἡ στιγμή εἶναι ἡ κατάλληλη προθεσμία γιά τό Ναί στό προσκλητήριο τοῦ Θεοῦ, γιά μετάνοια καί καινούρια ζωή. Ἀλλιῶς κινδυνεύουμε νά εἴμαστε ἐκπρόθεσμοι.   ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ

Μόλις ὁ Χριστὸς ἄρχισε τὸ ἐπίγειο ἔργο Του, οἱ ἄνθρωποι ἔτρεχαν κοντά Του. Ἤθελαν νὰ τὸν ἰδοῦν, νὰ τὸν ἄκουσουν καὶ νὰ δεχθοῦν κάποια εὐεργετι- κὴ δωρεά Του. Ἀρκετοὶ πίστευαν ὅτι καὶ μ' ἕνα ἄγγιγμα στὰ ἐνδύματά Του, θὰ δέχονταν τὴν εὐλογία Του. Καὶ πράγματι «ὅσοι ἂν ἤπτοντο αὐτοῦ ἐσώζοντο». Τὸ βλέπουμε καὶ στὴν αἱμορροοῦσα γυναίκα τοῦ σημερινοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου. Ἡ δύστυχη ὑπέφερε δώδεκα χρόνια, διότι οἱ γιατροὶ δὲν μπόρεσαν νὰ τὴ θεραπεύσουν. Τῆς ἔμενε πλέον μόνο μία ἔλπιδα, ὁ Χριστός. Ὅταν ὁ Κύριος ἐπισκέφθηκε τὸν τόπο της, ἀποφάσισε κι ἐκείνη νὰ Τὸν πλησιάσει. Ἄλλα τὸ πλῆθος τοῦ κόσμου, ποὺ τὸν εἶχε κυκλώσει καὶ συμπορευόταν μαζί Του, δὲν τῆς ἔδινε τὴ δυνατότητα νὰ φθάσει κοντά Του. Ἦταν ἀδύνατο νὰ μπορέσει νὰ τοῦ μιλήσει. Ἡ πίστη της ὅμως βρῆκε λύση. Καθὼς ὁ Χριστὸς βάδιζε ἀνάμεσα στὸ συνωθούμενο πλῆθος, ἔκεινη κατάφερε νὰ πλησιάσει καὶ νὰ ἄγγιξει στὸ πίσω μέρος ἕνα ἄκρο τοῦ ἐνδύματός Του. Τὴν στιγμὴ αὐτή ἔνιωσε σὰν νὰ τὴν ἄγγιξε ἠλεκτροφόρο καλώδιο. Αἰσθάνθηκε κάτι παράξενο στὸν ὀργανισμό της καὶ κατάλαβε ὅτι ἔλαβε τὸ ποθούμενο, ὅτι θεραπεύθηκε! Ἴσχυσε καὶ στὴν περίπτωσή της τὸ ἀποστολικὸ λόγιο «ἐγγίσατε τῷ Θεῷ καί ἐγγιεῖ ὑμῖν». Ἐγγίζουμε τόν Θεό ἐάν ἔχουμε πίστη καί προσευχόμαστε, ἐάν ἐναρμονίζουμε τή ζωή μας μέ τό θέλημα Του ἤ ἐάν ἐκφράζουμε εὐγνωμοσύνη γιά τίς δωρεές Του. Ἀλλά δέν τόν ἐγγίζουμε καί δέ μᾶς ἐγγίζει μέ τό ἔλεός Του, ἐφόσον ἁμαρτάνουμε καί παραμένουμε ἀμετανόητοι μακριά Του. Καθὼς πορευόταν ὁ Χριστὸς καὶ Τὸν «συνέθλιβε» πλῆθος κόσμου, ρώτησε: «Ποιὸς μὲ ἄγγιξε»; Τὸ ἐρώτημά Του τὴν ὥρα αὐτή τοῦ μεγάλου συνωστισμοῦ ἦταν ἀκατανόητο. Στή σχετικὴ ἀπορία τοῦ ἀποστόλου Πέτρου, «Κύριε, τόσοι ἄνθρωποι εἶναι δίπλα σου», ὁ Κύριος ἀπάντησε: «Κάποιος μὲ ἄγγιξε. Κατάλαβα νὰ βγαίνει ἀπὸ πάνω μου δύναμη». Τότε ἡ πιστὴ γυναίκα, ἔντρομη, πλησίασε, ὁμολόγησε τὴν ἐνέργειά της καὶ ἀνέφερε τὸ ἀποτέλεσμα πού εἶχε. Τὸ ἄγγιγμά της στὸ ροῦχο τοῦ Ἰησοῦ δὲν ἦταν μόνο ἐξωτερικό, ἦταν κυρίως ἐσωτερικό. Ἦταν ἄγγιγμα μὲ πίστη! Τέτοια περιστατικὰ βλέπουμε καθημερινά στή ζωή μας ὅταν ἀγγίζουμε ἤ ἀσπαζόμαστε μέ πίστη τά ἱερά λείψανα τῶν Ἁγίων ἤ κάποια ἀντικείμενα πού χρησιμοποιοῦσαν οἱ Ἅγιοι στήν ζωή τους. Ὁ Χριστὸς δὲν ἔκανε τὸ ἐρώτημα γιὰ νὰ ἐλέγξει τὴν πιστὴ γυναίκα, ἄλλα γιὰ νὰ γίνει γνωστὸ τὸ θαῦμα. Παράλληλα ἔδωσε καί τό μήνυμα ὅτι ὁ Θεός δέχεται μέ ἀγάπη ὅλα τά αἰτήματά μας καί ὅποτε Ἐκεῖνος κρίνει, παρέχει τήν εὐλογία Του.   ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ  

Ἡ Εὐαγγελικὴ περικοπὴ ἀναφέρεται στὴ θεραπεία ἕνος δαιμονισμένου τῆς πόλεως τῶν Γαδαρηνῶν. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς δὲν ἐξουσίαζε τὸν ἐαυτό του, διότι κατευθυνόταν ἐδῶ κι ἐκεῖ ἀπὸ δαιμόνια, χωρὶς νὰ μπορεῖ νὰ ἀντιστέκεται. Τὸ κατάντημα τοῦ δαιμονιζομένου ἦταν δραματικὸ καὶ ἡ ζωὴ του ταλαίπωρη. Κυκλοφοροῦσε γυμνός, δὲν κατοικοῦσε σὲ σπίτι, διανυκτέρευε σὲ μνήματα ἤ τριγυρνοῦσε σὲ ἔρημους τόπους. Συχνὰ ἀγρίευε, ἔφθανε σὲ ἔξαλλη κατάσταση καὶ παραφερόταν. Γιὰ ἀσφάλεια δική του καὶ τῶν ἄλλων τὸν ἔδεναν, ἀλλ' αὐτος ἔσπαζε τὶς ἁλυσίδες τῶν χεριῶν καὶ τὰ σιδερένια δεσμὰ τῶν ποδιῶν του. Ἦταν ἐπικίνδυνος γιὰ τοὺς διερχομένους καὶ ἀποτελοῦσε μεγάλο καὶ σοβαρὸ πρόβλημα γιὰ τοὺς κατοίκους τῆς περιοχῆς. Τὸν δυστυχῆ αὐτὸν συνάντησε ὁ Χριστός, μόλις ἔφθασε στὸν τόπο του καὶ τὸν θεράπευσε. Διέταξε τότε τὰ δαιμόνια ποὺ τὸν εἶχαν κυριεύσει νὰ φύγουν ἀπὸ μέσα του, ὥστε νὰ ἐλευθερωθεῖ ἀπὸ τὴν κυριαρχία τους. Στὰ δαιμόνια ἐπέτρεψε νὰ εἰσέλθουν σ' ἕνα κοπάδι χοίρων, ποὺ ἔβοσκε σὲ κοντινὸ βουνὸ τῆς περιοχῆς. Μὲ τὸν τρόπο αὐτὸν ὁ βασανιζόμενος ἄνθρωπος ἀπαλλάχθηκε ἀπὸ τὴν τυραννία τῶν δαιμόνων καὶ θεραπεύθηκε. Ὁ εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς θὰ γράψει κατόπιν: «Ὁ Ἰησοῦς διῆλθεν εὐέργετων καὶ ἰώμενος πάντας τοὺς καταδυναστευομένους ὑπὸ τοῦ διαβόλου». Τὸ γεγονὸς ἀνησύχησε καὶ ἀναστάτωσε τοὺς βοσκοὺς τῶν χοίρων, ὅπως καὶ ὅλους τούς κατοίκους τῆς πόλεως καὶ τῆς περιοχῆς. Οἱ χοῖροι, ὅταν κυριεύθηκαν ἀπὸ τὰ δαιμόνια, ἀγρίεψαν καὶ ἄρχισαν νὰ τρέχουν. Ὅρμησαν στὸν κρημνό, ἔπεσαν στὴ λίμνη καὶ πνίγηκαν. Φαίνεται πὼς ἔτσι ἔπρεπε νὰ γίνει, διότι ἡ βοσκὴ τῶν χοίρων τότε δὲν ἐπιτρεπόταν. Ὁ μωσαϊκὸς νόμος χαρακτήριζε ἀκάθαρτο τὸ χοιρινὸ κρέας καὶ ἀπαγόρευε τὴν χρησιμοποίησή του. Τὸ αἴσθημα τῆς ἐνοχῆς τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν γιὰ τὸ παράνομο ἐμπόριο, ἄλλα καὶ ὁ φόβος μήπως ὑποστοῦν οἰκονομικὴ ζημιά, τοὺς ὁδήγησε σὲ ἀπρόσμενη καὶ ἀνεπίτρεπτη συμπεριφορά. Οἱ κάτοικοι τῶν Γαδαρηνῶν δὲν χάρηκαν γιὰ τὴν ἀποκατάσταση τῆς ὑγείας τοῦ συμπατριώτη τους, ποὺ ἐπὶ χρόνια ταλαιπωρούταν καὶ βασανιζόταν. Οὔτε ἐνίωσαν ἀνακούφιση ἀπὸ τὴ λήξη τοῦ σοβαροῦ κινδύνου καὶ προβλήματος τῶν κατοίκων ὅλης τῆς περιφερείας. Δὲν σκέφθηκαν ὅτι μὲ τὴν παρουσία τοῦ Χριστοῦ στὸν τόπο τους θὰ εἶχαν τὴν εὐκαιρία νὰ εὐεργετηθοῦν καὶ ἄλλοι συμπατριῶτες τους. Τυφλωμένοι οἱ ἄνθρωποι ἀπὸ τὸ ὑλιστικὸ πνεῦμα καὶ τὸ ἀνάλογο συμφέρον πλησίασαν τόν Χριστό καί Τοῦ ζήτησαν νά ἀπομακρυνθεῖ ἀπό τόν τόπο τους. ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ

Τὴν περίοδο τοῦ Φθινοπώρου γίνεται ἡ σπορὰ πολλῶν ἀγαθῶν. Ἡ γεωργικὴ αὐτή ἐργασία ἐνέπνευσε τοὺς Πατέρες νὰ τοποθετήσουν τὴν ἀνάγνωση τῆς Εὐαγγελικῆς περικοπῆς τοῦ Σπορέως σὲ Κυριακὴ τοῦ Ὀκτωβρίου, ποὺ βρισκόμαστε ἀκόμη στὴν ἀρχή τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἔτους. Οἱ μαθητὲς τὸν ρώτησαν νὰ τοὺς ἐξηγήσει ποιὸ εἶναι τὸ νόημά της. Καὶ ὁ θεῖος Διδάσκαλος ἀπάντησε ὅτι: «ὁ σπόρος ἐστίν ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ...». Οἱ ἀνθρώπινες διδασκαλίες καὶ θεωρίες, πρὶν καὶ μετὰ τὸν Χριστό, ἔδιναν βέβαια κάποια φῶτα, ποὺ ἄνοιγαν προσωρινὰ ἔστω ἕνα δρόμο στὸ βαθὺ σκοτάδι τῆς ζωῆς τῶν ἀνθρώπων. Ἦταν ὅμως ἀμυ- δρά φῶτα. Καὶ ὅπως λέει ὁ ποιητής «Ἦταν φῶτα, χίλια φῶτα, μὰ δὲν ἤτανε τὸ φῶς». Δὲν ἦταν ἰσχυρὰ καὶ ἀποτελεσματικά, ὅπως τὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ, ποὺ δίνει τὴ δυνατότητα στοὺς χριστιανοὺς νὰ ψάλλουμε: «Εἴδομεν τὸ φῶς τὸ ἀληθινόν». Αἰῶνες νωρίτερα ὁ ἱερός ψαλμωδὸς εἶχε ἀναφωνήσει: «Πόσο γλυκὰ εἶναι τὰ λόγια σου, Κύριε! Εἶναι πιὸ γλυκὰ ἀπὸ ὅ,τι εἶναι τὸ μέλι στὸ στόμα μου». Καὶ ὁ ἀπόστολος Παῦλος διεκήρυξε: «Ζῶν γὰρ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ καὶ ἐνεργής καὶ τομώτερος ὑπὲρ πάσαν μάχαιραν δίστομον καὶ διϊκνοὺμενος ἄχρι μερισμοῦ ψυχῆς τὲ καὶ πνεύματος, ἁρμῶν τὲ καὶ μυελῶν». Εἶναι δηλαδὴ ζωντανὸς καὶ δραστικός. Εἶναι καλύτερος ἀπὸ κάθε δίκοπο μαχαίρι καί εἰσχωρεῖ καί διευσδύει στά βαθύτερα μέρη τοῦ ψυχικοῦ καί τοῦ σωματικοῦ κόσμου τοῦ ἀνθρώπου. Εἶναι λύχνος πού φωτίζει τά βήματα μας καί φῶς πού διαλύει τά σκοτάδια στούς δρόμους τῆς ζωῆς, προσθέτει ὁ ψαλμωδός Δαβίδ. Ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ «σπείρεται» στὸν ἐσωτερικὸ κόσμο τοῦ ἀνθρώπου μὲ τρεῖς τρόπους: Μὲ τὴ μελέτη, μὲ τὴν ἀκρόαση καί μὲ τὴν παρατήρηση. Ἡ κατάσταση καὶ ἡ ποιότητα τοῦ ἐδάφους ἔχουν βασικὴ σημασία. Τὸ πετρῶδες π.χ. ἔδαφος ἡ ἕνα σκληρὸ μὲ μικρὴ ποσότητα χώματος, δὲν μποροῦν νὰ δώσουν καρπό. Ἀλλὰ καὶ τὸ γεμάτο ἀγκάθια καὶ ζιζάνια χωράφι δὲν μπορεῖ νὰ προσφέρει τὴν ποθούμενη καρποφορία.  Ἀνάλογες εἶναι καὶ οἱ δυσκολίες τοῦ ἐδάφους τῆς ψυχῆς, ποὺ σπέρνεται ὁ πνευματικὸς σπόρος. Ἡ ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου πρέπει νὰ εἶναι καθαρὴ καὶ γόνιμη. Ἡ ψυχή του νὰ μὴν εἶναι κυριευμένη ἀπὸ μέριμνες καὶ πάθη ἤ συνυφασμένη μὲ δύστροπα στοιχεῖα, ποὺ δὲ βοηθοῦν ἤ ἐμποδίζουν τὴν καλὴ καρποφορία καὶ καταστρέφουν τὸν καρπό. Ἡ παραβολὴ τοῦ Σπορέως μᾶς πληροφορεῖ ὅτι μόνον ἡ ἀγαθή γῆ ἔδωσε «καρπὸν ἕκατονταπλασίονα». Ἂς γίνουμε λοιπὸν «γῆ ἀγαθή», ὥστε καθένας νὰ ἀπολαύσει καὶ νὰ χαρεῖ προσωπικὰ τὴν ποθούμενη καλὴ καὶ πλούσια πνευματικὴ καρποφορία τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ.   ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ

Σέ ὅποια γωνιά τοῦ πλανήτη καί ἄν στραφεῖς, τά μάτια ἀντικρίζουν πόνο, θλίψη, πίκρα. Καί αὐτά μέ τήν σειρά τους γεννοῦν σκληρότητα, κατάθλιψη, ἀπαισιοδοξία. Σέ μιά ἄσημη πόλη τῆς Ἰουδαίας, τήν Ναΐν, ἐξελίσσεται μία σκηνή ἀρκετά συνηθισμένη τά χρόνια ἐκεῖνα. Κάποιος νέος εἶχε πεθάνει καί ὅπως συνήθως συμβαίνει στίς κηδεῖες τῶν νέων, πλῆθος κόσμου, ἀκολουθοῦσε τήν ἐξόδιο πομπή. Τό τραγικό στήν περίπτωση ἐκείνη ἔγκειται στό ὅτι ὁ νεαρός ἦταν ὁ μονάκριβος γιός μιᾶς χήρας, ἡ ὁποία μέ τόν θάνατό του ἔμενε ὁλομόναχη στή ζωή καί ἀπροστάτευτη. Γι' αὐτό καί ἡ γυναίκα ἐκείνη εἶχε πραγματικούς λόγους νά κλαίει πολύ, τόσο γιά τό μονάκριβο παιδί της, ὅσο καί γιά τόν ἑαυτό της. Ἐκεῖ πού ἡ ἐξόδιος πομπή εἶχε πάρει τόν δρόμο της πρός τό κοιμητήριο, ἕνας ἄγνωστος τούς σταματᾶ ἀπευθυνόμενος στή μητέρα μ' ἕναν τόνο προστακτικό. «Μήν κλαῖς». Ποιός τόν εἶχε καλέσει; Κανείς. Ὁ φιλάνθρωπος Κύριος εἶχε προσέλθει μόνος του, ἐκεῖ πού ψηλαφοῦσε τόν πόνο τοῦ πλάσματός του γιά νά καταργήσει τόν πόνο. Ἀξιοπρόσεκτο τό ὅτι ἀπευθύνεται στή χήρα μάνα τοῦ νεκροῦ. Ὅλοι γύρω της κλαίγανε. Κι ὅμως, ὁ Χριστός μόνο σ' αὐτή λέει νά μήν κλαίει, μᾶλλον γιατί μόνον αὐτή ἔκλαιγε πραγματικά, καθώς μόνη βίωνε τόν πόνο στά κατάβαθα τῆς ψυχῆς της. Ἄν ἡ ἀνάσταση τῆς κόρης τοῦ Ἰαείρου ἔγινε γιά νά ἀναδειχθεῖ ὁ Χριστός μας ὡς νικητής τοῦ θανάτου, ἄν ἡ ἀνάσταση τοῦ Λαζάρου ἔγινε γιά νά τόν προσδιορίσει ὡς νικητή τῆς φθορᾶς, ἡ ἀνάσταση τοῦ μονογενοῦς υἱοῦ τῆς χήρας τῆς Ναΐν γίνεται γιά νά καταδειχθεῖ ὡς ὁ ἀναιρέτης τοῦ πόνου, ἡ αἰτία τῆς κατάργησής του, τό λυτρωτικό φάρμακο γιά τήν κατανίκησή του. Ὁ Χριστός μας προσέρχεται στή Ναΐν καί ἐπιτελεῖ τό θαῦμα, μόνο καί μόνο γιά νά δώσει ἕνα μήνυμα στήν οἰκουμένη, στόν κάθε ἄνθρωπο, ὅτι ὅ πόνος εἶναι κατάσταση ἀναστρέψιμη γιατί ἔχει ἤδη καταβληθεῖ καί κατανικηθεῖ ἀπό τόν λυτρωτή τοῦ ἀνθρώπινου γένους. Ὁ πόνος δέν πνίγεται καί ἡ χαρά δέν βρίσκεται σέ μεθόδους τῆς ἀνθρώπινης ἐπινοητικότητας, φαντασίας. Ὁ πόνος καταργεῖται καί ἡ χαρά ἀναδεικνύεται στήν οὐσιαστική μας σχέση μέ τόν Θεάνθρωπο Χριστό, ὁ ὁποῖος εἶναι ὁ ἀναιρέτης τοῦ πόνου καί ἡ αἰτία καί πηγή τῆς χαρᾶς. Γι΄ αὐτό καί στήν ὅποια θλίψη, τήν ὅποια τρικυμία τῆς ζωῆς, τό βλέμμα σταθερά προσηλωμένος σέ Αὐτόν, ἡ ἀπόλυτη ἐμπιστοσύνη μας στήν πρόνοια τοῦ Κυρίου καί ἡ καταφυγή μας στήν ἀγάπη Του εἶναι μονόδρομος ὄχι ἀπλῶς γιά νά ἀντέξουμε τήν ὅποια δυστυχία καί τόν πόνο, ἀλλά «ἵνα ἡ λύπη ὑμῶν εἰς χαράν γενήσεται».     ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ  

Στή διδασκαλία Του ὁ Κύριος ἀναφέρεται σέ θέματα συμπεριφορᾶς μεταξύ τῶν ἀνθρώπων. Αὐτή ρυθμίζει τήν ποιότητα τῶν σχέσεών μας στόν οἰκογενειακό καί τόν κοινωνικό στίβο. Τήν ἀγάπη πρός τόν πλησίον συναντᾶμε καί στήν πρό Χριστοῦ περίοδο, ὅπως καί κατόπιν σέ χώρους ἔξω ἀπό τόν Χριστιανισμό. Περικλείεται ὅμως σέ πολύ στενά πλαίσια. Στήν ἀγάπη ἀναφέρονται καί πολλοί λόγοι ἀρχαίων σοφῶν καί διάφορων θρησκευτικών ἡγετῶν. Κύρια ἔκφραση της εἶναι ἡ ἀποφυγή διαπράξεως στόν πληίον ὁποιουδήποτε κακοῦ. Τό μαρτυρεῖ ἡ σχετική ἀντιπροσωπευτική φράση: «Ὅ μισεῖς, μηδενί ποιήσῃς». Ἀλλά ἡ ὑπόδειξη καί συμβουλή αὐτή περιορίζει τήν ἀγάπη μόνο σέ ἕνα ἀρνητικό μέτρο, στήν πρόληψη ὁποιουδήποτε κακοῦ, ἡ ὁποία δέν εἶναι πάντοτε ἀγάπη. Ὁ Χριστός στήν ἀρετή τῆς ἀγάπης ἔδωσε ἄλλες διαστάσεις. Διακήρυξε μέ κατηγορηματικότητα τοῦτο: «Ὅπως θέλετε νά πράττουν καί νά φέρονται σέ σᾶς οἱ ἄνθρωποι, ἔτσι νά κάνετε καί σεῖς σ΄ ἐκείνους». Μέ τά λόγια αὐτά ὁ Κύριος ὑποδεικνύει στούς ἀνθρώπους ἕναν ἄλλο τρόπο συμπεριφορᾶς, ἀνώτερο, πού ὡς τότε ἤ ἦταν ἄγνωστος, ἤ δέν τοῦ εἶχε δοθεῖ σημασία καί προσοχή. Στὴν κοινωνικὴ ζωὴ ἐπηρεαζόμαστε συνήθως ἀπὸ κινήσεις καὶ πράξεις τῶν ἄλλων. Προχωροῦμε συχνὰ σὲ ἐνέργειες, τὶς ὁποῖες ὑπαγορεύει ἡ συμπεριφορὰ τρίτων ἀπέναντί μας. Σ' ἕνα χαρούμενο γεγονὸς γνωστῶν μᾶς προσώπων προσφέρουμε κάποιο δῶρο, ἐπειδὴ κι ἐκεῖνοι ἔφεραν σὲ παρόμοιο δικό μας γεγονός. Ἀλλὰ ἡ τακτικὴ τοῦ εἴδους αὐτοῦ δὲ μαρτυρεῖ ὕπαρξη ἔστω καὶ στοιχείου τῆς ἀγάπης. Ἡ πραγματική ἀγάπη ἀκολουθεῖ διαφορετικὴ τακτική. Ἐναρμονίζεται μὲ τὴ διδασκαλία καὶ μὲ τὸ παράδειγμα τοῦ Θεοῦ τῆς ἀγάπης, ποῦ διακήρυξε: «Ἐὰν κάνετε καλὸ σ' ἐκείνους ποῦ σᾶς ἔκαναν, ποιὰ χάρη θὰ ἔχετε; Τὸ κάνουν αὐτό καὶ οἱ ἄνθρωποι τοῦ κόσμου καὶ τῆς ἁμαρτίας». «Ἐγῶ δέ λέγω, ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθρούς σας καὶ νὰ κάνετε καλὸ σ' ἐκείνους ἀπό τούς ὁποίους δὲν ἐλπίζετε νὰ σᾶς ἀνταποδοθεῖ καὶ νὰ σᾶς ἐπιστραφεῖ». Τὴ χριστιανικὴ ἀγάπη σ' αὐτό τὸ ὕψος ἀνεβάζουν οἱ δύο συνοδοιπόρες της  βασικὲς ἀρετές, ἡ ταπείνωση καὶ ἡ θυσία. Ἡ ἀγάπη περνάει ὁπωσδήποτε ἀπὸ τὴν ἀνιδιοτὲ- λεία, τὴν ταπείνωση καὶ τὴ θυσία. Εἶναι βέβαια δύσκολες οἱ ἀρετές, ἀλλά πολύτιμες καὶ χαρίζουν στὴν ἀγάπη ὑπεραξία, τὴν καθιστοῦν «μείζονα πασῶν τῶν ἀρετῶν».     ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ

Κουρασμένος ὁ Πέτρος, μαζί μέ τόν ἀδελφό του Ἀνδρέα, ἔραβαν τά δίχτυά τους στήν ὄχθη τῆς λίμνης τῆς Γεννησαρέτ. Ἡ προηγούμενη βραδιά, ἐκτός ἀπό ἐξαντλητική, ἦταν συνάμα καί ἀπογοητευτική παρόλη τήν κοπιώδη προσπάθεια, οἱ ἔμπειροι ψαράδες δέν ἔπιασαν τίποτα. Κι ἐνῶ ἡ κούραση καί ἡ θλίψη ἦταν πρόδηλες, ἔρχεται ὁ γνωστός τους ἀπό τόν Ἰωάννη τόν Πρόδρομο Διδάσκαλος καί ζητᾶ μιά χάρη. Ἦταν τόσος πολύς ὁ κόσμος πού τόν ἀκολουθοῦσε, ὥστε ὁ μόνος τρόπος νά καταφέρει νά τούς μιλήσει ἦταν νά καθίσουν ὅλοι στήν ἀμφιθεατρική πλαγιά τοῦ λόφου πού κατέληγε στή λίμνη καί Ἐκεῖνος μέσα ἀπό κάποιο πλοιάριο νά τούς ἀπευθύνει λόγους σέ μικρή ἀπόσταση ἀπό τήν ἀκτή. Κι ἀπ' ὅλα τά πλοιάρια ὁ Διδάσκαλος διάλεξε αὐτό τοῦ Πέτρου. Χωρίς ἀντίρρηση, παρ' ὅλη τήν κούραση καί τή στενοχώρια του, ὁ Πέτρος ξανοίγεται λίγο καί ἐξυπηρετεῖ τόν Χριστό. Κι ὅταν Ἐκεῖνος τελειώνει τήν διδασκαλία, ὁ Πέτρος ἀκούει τόν Διδάσκαλο νά τοῦ δίνει μία ἀπροσδόκητη ἐντολή μέρα μεσημέρι: «Ἐπανάγαγε εἰς τό βάθος καί χαλάσατε τά δίκτυα ὑμῶν εἰς ἄγραν». Ποῦ ἀκούστηκε ἐπαγγελματικό ψάρεμα μές στό καταμεσήμερο; Τή στιγμή μάλιστα πού ἡ προηγούμενη βραδιά ἀποδείχθηκε τόσο ἄκαρπη καί τό μάζεμα τῶν διχτυῶν εἶχε μόλις τελειώσει ὥστε νά εἶναι ἕτοιμα γιά τή νέα νυκτερινή ἐξόρμηση. Κι ὅμως, ὁ Πέτρος, ἄν καί κατάκοπος καί ἀπογοητευμένος, ἄν καί ἔμπειρος ψαράς, ὑπάκουσε μέ πολύ σεβασμό τόν Διδάσκαλο, ἐκφράζοντας μόνο μία μικρή ἐπιφύλαξη γιά τό ἀποτέλεσμα αὐτῆς τῆς ἐνέργειας. Κι ἐκεῖ εἶναι πού διαψεύδεται πανηγυρικά. Τά δίχτυα του, πού πρίν τά εἶχαν σκίσει οἱ βράχοι καί τά ξύλα τοῦ βυθοῦ τῆς λίμνης, τώρα τοῦ τά σκίζει τό ὑπερβολικό βάρος τῶν ψαριῶν πού πέρα ἀπό κάθε προσδοκία εἶχαν ἐγκλωβισθεῖ σ’ αὐτά. Πέρα καί πάνω ἀπό κάθε λογική ἀρχή τῆς ἁλιευτικῆς τέχνης, τῆς οἰκονομικῆς ἐπιστήμης, τῶν φυσικῶν ὅρων, συμβαίνει αὐτό πού μέ κανένα τρόπο δέν ἀναμενόταν. Γιατί; Ἐξ’ αἰτίας τῆς εὐλογίας καί τῆς ὑπακοῆς. Πολλές φορές οἱ ἄνθρωποι μέ ἀπόλυτη ἐπιστημονικότατα καί ἄψογη λογική σχεδίασαν πλάνα, κατάρτισαν προγράμματα, ἐπιχείρησαν τήν ὑλοποίηση μεγάλων ὁραμάτων. Καί πάμπολλες φορές ἀπροσδόκητα ἀπέτυχαν, σέ σημεῖο πού νά προέλθει τό παροιμιῶδες «Ὁ Θεός βλέπει τά προγράμματα τῶν ἀνθρώπων καί γελάει». Γι' αὐτό καί οἱ ἄνθρωποι παλαιότερα, μέ ὅ,τι κι ἄν καταπιάνονταν, συνήθιζαν νά λένε καί τό πίστευαν: «Πρῶτα ὁ Θεός». Ὁ ἀγώνας μας, ὡς χριστιανῶν, ἔγκειται στό νά ἑλκύσουμε μέ τόν τρόπο τῆς ζωῆς μας τή θεία εὐλογία.   ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ

Καθώς «ἡ ὡραιότης τῆς Ἐκκλησίας», ὁ Τίμιος Σταυρός, εἶναι ἀκόμη ὑψωμένος στό κέντρο τῶν ναῶν μας, καθώς ἡ Ἐκκλησία μας ἀκόμη πανηγυρίζει τήν Παγκόσμια "Ὕψωσή του, καθώς δέν χορταίνουμε νά ἐνατενίζουμε τό ὄργανο πού ἀπό μέσο θανάτου καί ἐξουθένωσης ἔγινε σύμβολο δύναμης καί δόξας, ἔρχεται ἡ σημερινή εὐαγγελική περικοπή νά μᾶς ὑπενθυμίσει ἕνα λόγο τοῦ Κυρίου, ὄχι ἁπλῶς ἐκφραστικό, ἀλλά τόσο κατηγορηματικό, ὥστε νά ἀγγίζει τά ὅρια τῆς πρόκλησης. «Ὅποιος θέλει νά σώσει τή ζωή του κατά τούς ὅρους τοῦ κόσμου καί τῆς ἱστορικῆς συγκυρίας στήν ὅποια ζεῖ, αὐτός θά χάσει τήν πραγματική, τήν ὄντως ζωή. Ὅποιος ὅμως, ἀπορρίπτοντας τίς κοσμικές θεωρήσεις τοῦ κρατοῦντος κοινωνικοῦ περιβάλλοντος, χάσει καί θυσιάσει τή ζωή του, κατά τά μέτρα τῶν ἀνθρωπίνων πιστευμάτων, ἐμμένοντας στήν ὁμολογία τοῦ ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ καί στήν ὑπακοή του στόν εὐαγγελικό νόμο, αὐτός τελικά σώζει τήν ψυχή του καί κερδίζει τή βεβαιότητα τῆς οὐράνιας βασιλείας. Διότι τί θά ὠφελήσει τόν ἄνθρωπο νά κερδίσει ὅλον αὐτόν τόν πρόσκαιρο κόσμο, ἱκανοποιώντας τήν κάθε ἐπιθυμία, ἐπιδίωξη ἤ φιλοδοξία του, καί στό τέλος χάσει τήν ἀθάνατη ψυχή του; Ὅταν οἱ πρῶτοι Εὐρωπαῖοι ἄποικοι ἔφθασαν στήν ἀμερικανική ἤπειρο, ἀντιλήφθηκαν τόν ἐντυπωσιασμό πού προκαλοῦσαν στούς Ἰνδιάνους ἰθαγενεῖς τά πολύχρωμα κομμάτια γυαλιοῦ καί κάποιες χάντρες πού κουβαλοῦσαν μαζί τους, παράγωγα τῶν τεχνικῶν δυνατοτήτων τῆς ἐποχῆς. Ἀμέσως ἔσπευσαν νά ἀνταλλάξουν, αὐτά τά ἀσήμαντα καί χωρίς οὐσιαστική ἀξία ἀντικείμενα, μέ ἐκτάσεις γῆς καί πολύτιμα διαμάντια. Τό ἴδιο τέχνασμα χρησιμοποιεῖ ὁ σύγχρονος κόσμος ἀπέναντι στόν κάθε ἄνθρωπο, καί ἰδιαίτερα στούς νέους, ὅταν εἶναι νά πάρουν ἀποφάσεις ζωῆς καί νά χαράξουν τήν πορεία πού θά ἀκολουθήσουν. Τούς θαμπώνει μέ τά ψεύτικα καί ἐντυπωσιακά, γιά νά τούς στρατεύσει στήν ὑπηρεσία τοῦ συστήματος, ἀπομυζώντας τήν κάθε ἴκμαδα καί δημιουργική ἱκανότητα. Ὁ Σταυρός τοῦ Χριστοῦ προβάλλεται ἀκόμη στούς ναούς μας ὡς ζυγός δικαιοσύνης, ἐπάνω στόν ὁποῖον μποροῦμε νά ζυγίζουμε τίς ἐπιδιώξεις μας, τά ὄνειρα καί τίς ἀποφάσεις μας. Ἡ δικαιοσύνη τοῦ Σταυροῦ, ὡς ἀξιακό σύστημα πού δείχνει στήν αἰωνιότητα, εἶναι τό ἀσφαλέστερο κριτήριο γιά νά μή χαραμίσουμε τή ζωή μας στό κυνήγι τῆς ματαιότητας, ὑπηρετώντας σκοπιμότητες ἐπεχθεῖς καί πρόσκαιρες. Δέν ὑπάρχει ἀντιστάθμισμα στήν ἀπώλεια τοῦ αἰώνιου Θεοῦ. Ἡ πορεία μας πρός Αὐτόν εἶναι ἡ πλέον ἀσφαλής καί ὠφέλιμη ἀπόφαση, στήν ὁποία ὀφείλουν νά ὑποτάσσονται οἱ ὅποιες ἄλλες ἐπιδιώξεις τῆς ζωῆς αὐτῆς.     ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ  

Καθώς προετοιμαζόμαστε νά γιορτάσουμε τή μεγάλη γιορτή τῆς Παγκοσμίου Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου καί Ζωοποιοῦ Σταυροῦ, ἡ ὁποία κατά τή λειτουργική παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μᾶς φέρει τά ἴσα πρός τήν Μεγάλη Παρασκευή -γι’ αὐτό καί ἡ αὐστηρή νηστεία- τό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τῆς ἡμέρας μᾶς ὑπενθυμίζει μία ἄλλη παράξενη ὕψωση πού εἶχε προηγηθεῖ καί εἶχε λάβει χώρα στό μέσο τῆς ἐρήμου, αἰῶνες πρίν, κατά τήν ἔξοδο τοῦ ἰσραηλιτικοῦ λαοῦ ἀπό τή δουλεία τῆς Αἰγύπτου. Τί εἶχε συμβεῖ; Οἱ Ἰουδαῖοι, μή μπορώντας νά περάσουν μέσα ἀπό τό βασίλειο τῆς Ἐδώμ, ἀναγκάστηκαν νά κάνουν κύκλο γιά νά τό παρακάμψουν, μέσα ἀπό περιοχή ἄνυδρη καί ἀπαράκλητη. Κατά τήν προσφιλῆ τους τακτική, ἄρχισαν πάλι τόν γογγυσμό καί τή γκρίνια ἐναντίον τοῦ Μωυσῆ καί ἐμμέσως ἐναντίον τοῦ Θεοῦ, λέγοντας πώς τούς ἔβγαλαν ἀπό τήν Αἴγυπτο γιά ν' ἀφήσουν τά κόκαλά τους στήν ἔρημο. Μάλιστα, ἐνῶ εἶχαν ὡς τροφή τό μάννα καί ἑπομένως ὀφθαλμοφανῆ τήν προστασία τοῦ θεοῦ, ἐπέδειξαν μεγάλη ἀγνωμοσύνη χαρακτηρίζοντάς το ἄνοστο καί εὐτελῆ οὐσία. Γιά τή συμπεριφορά τους αὐτή ὁ Θεός ἐπέτρεψε νά ἐμφανιστοῦν δηλητηριώδη φίδια, τά ὅποια πολλούς ὁδήγησαν στόν θάνατο. Οἱ Ἰσραηλίτες ὅμως, μετά ἀπό σαράντα χρόνια περιπλάνηση στήν ἔρημο κι ἔχοντας ἐμπειρία τῆς σχέσης τους μέ τόν θεό, ἤξεραν τί ἔπρεπε νά κάνουν γιά ν’ ἀποτρέψουν τήν ὀργή του. Ζήτησαν τό θεῖο ἔλεος καί τότε ὁ θεός ἔδωσε ἐντολή στόν Μωυσῆ νά κατασκευάσει ἕνα χάλκινο ὁμοίωμα φιδιοῦ, νά τό τοποθετήσει ὁριζόντια σ' ἕνα στύλο καί νά ὑψώσει τόν πρωτότυπο αὐτό σταυρό στή μέση του στρατοπέδου. "Ὅποιος Ἰσραηλίτης δεχόταν δάγκωμα φιδιοῦ, τό μόνο πού εἶχε νά κάνει ἦταν νά κοιτάξει μέ πίστη στόν Θεό τό ὑψωμένο χάλκινο φίδι, γιά νά σωθεῖ καί νά ἐπιβιώσει ἀπό τό θανατηφόρο δάγκωμα. Δέν τούς ἔσωζε τό χάλκινο φίδι, ἀλλά ἡ πίστη καί ἡ ὑπακοή τους πρός τόν θεό. Ὁ Σταυρός λοιπόν ὑψώνεται κενός, χωρίς τόν Ἐσταυρωμένο, ὅπως τόν ἀνέσυρε ἀπό τή γῆ ἡ Ἁγία Ἑλένη, γιατί Ἐκεῖνος πού ἔπαθε ἐπάνω του ἀνέστη. Ὁ Σταυρός δέν ὑπάρχει καί δέν τιμᾶται ὡς ὄργανο θανάτου, ἀλλά ὡς σύμβολο τῆς Ἀνάστασης. Καί ἡ δύναμή του δέν ὀφείλεται μόνο στό ὅτι ἐπάνω του ἔχυσε τό αἷμα Του ὁ Σωτήρας Χριστός, ἀλλά κυρίως στό ὅτι ἐπάνω του ἀποδείχθηκε κυρίαρχος τῆς ζωῆς καί τοῦ θανάτου, τόσο ὅταν αὐτεξουσίως παρέδιδε τό πνεῦμα του, ὅσο ὅταν μέ τήν Ἀνάστασή του, ἀνέτρεπε τά ἀποτελέσματα τοῦ θανάτου, διασφαλίζοντάς μας τήν ζωή, τήν σωτηρία, τήν ἁγιότητα.   ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ  

Στήν 1^η ἡμέρα τοῦ νέου Ἐκκλησιαστικοῦ Ἔτους ὁ Χριστός κάνει λόγο στό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα γιά τήν βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Γία τοὺς ἀνθρώπους τούς πονεμένους, ποὺ ζητοῦν λύτρωση ἀπό τά βάσανα τῆς ζωῆς, ἔρχεται ὁ Χριστὸς καὶ φέρει τὸ χαρμόσυνο μήνυμα. Κηρύττει ὅτί, ἀφ' ὅτου ἦλθεν Ἐκεῖνος, ἀρχίζει ἡ ἐποχή τὴν ὁποία ὁ προφήτης ὀνομάζει «ἐνιαυτὸν Κυρίου δεκτὸν». Ἡ ἐποχή δηλ. ἡ εὐχάριστος καὶ εὐπρόσδεκτος, κατὰ τὴν ὁποίαν θὰ δημιουργηθῆ ἐπὶ τῆς γῆς ἕνα καθεστὼς σωτήριον διὰ τοὺς ἄνθρωπους, ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Ἀπὸ τότε ποὺ οἱ ἄνθρωποι δημιούργησαν τίς πρῶτες κοινωνικές ὁμάδες καὶ ἄρχισαν νὰ ζοῦν κοινωνικά, ἔγνωρισε ὁ κόσμος διάφορες μορφές κοινωνικῆς ζωῆς, καὶ διάφορα κοινωνικὰ συστήματα, πολιτεύματα καὶ καθεστῶτα. Ὑπάρχει, ἐν τούτοις, ἕνα καθεστὼς θαυμάσιο καὶ ἐξαίρετο, ἕνα σύστημα ζωῆς ἄριστο μία μορφὴ πολιτεύματος, πού λύνει τὰ προβλήματα τῶν ἄνθρωπων, τὰ ἀτομικὰ καὶ τὰ κοινωνικά. Εἶναι τὸ πολίτευμα, ποὺ ἦλθε νὰ κηρύξη ὁ Χριστὸς ἐπὶ τῆς γῆς, καὶ ὀνομάζεται: «βασιλεία τοῦ Θεοῦ» ἤ «βασιλεία τῶν οὐρανῶν». Σέ αὐτό ὑπάρχει ἡ μόνη λύση τῶν σύγχρονων κοινωνικῶν προβλημάτων καὶ ἡ μόνη διέξοδος ἐκ τῶν δεινῶν, ἀπὸ τὰ ὁποῖα σήμερα πάσχουμε καὶ ὑποφέρουμε. Τί εἶναι λοιπὸν τὸ καθεστὼς αὐτό, πού ὀνομάζεται «βασιλεία τῶν οὐρανῶν»; καὶ ποιὰ ἀγαθά ὑπόσχεται καὶ ἐξασφαλίζει στούς ἀνθρώπους; Στίς παραβολές Του ὁ Χριστός χρησιμοποιεί εἰκόνες, γιά νά περιγράψει τὴν βασιλεία αὐτή. Ἔχει ἐπικρατήσει μία ἐσφαλμένη ἰδέα καί, λέγοντες βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ἐννοοῦμε συνήθως μία μετὰ θάνατον κατάσταση, τὴν «ζωὴ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος». Ἄλλα δὲν εἶναι τοῦτο ὀρθό. Διότι ναὶ μὲν ἡ φράση «βασιλεία τῶν οὐρανῶν» σημαίνει ὅτι ἡ πλήρης καὶ ἀπόλυτος ἐπικράτηση τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ ὑπάρχει εἰς τὸν πέραν τῆς ζωῆς αὐτῆς οὐράνιον κόσμον. Ἐν τούτοις ὅμως ἔχει καὶ ἐπίγειο ὕπαρξη ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Εἶναι κυρίως βασιλεία τῶν οὐρανῶν, ἀλλ' ἔχει πολίτες καὶ ἐπὶ τῆς γῆς. Ἤ ἀκριβέστερα, οἱ πολίτες τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν ἐδώ στὴ γῆ πραγματοποιοῦν τὴν οὐράνιον πολιτογράφησή τους. Ἐδῶ ἀποκτοῦν τοὺς τίτλους καὶ τὰ δικαιώματα τοῦ οὐρανοπολίτου. Ἀπὸ ἐδῶ ἀρχίζουν νὰ πολιτεύονται ὡς ὑπήκοοι τοῦ οὐράνιου Βασιλέως Χρίστου, «οὗ τῆς βασιλείας οὐκ ἔσται τέλος». Πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἀκριβῶς ἱδρύθη ἐπὶ τῆς γὴς ἡ Ἐκκλησία, γιὰ νὰ ἐργάζεται τὸ ἔργον τοῦ «καταρτισμοῦ τῶν ἁγίων» καὶ τῆς ἐπικρατήσεως τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ εἰς τὴν οἰκουμένη.     ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ