Τὸ περιστατικὸ τοῦ σεληνιαζόμενου νέου τῆς σημερινῆς Εὐαγγελικῆς περικοπῆς ἐκφράζει μία πραγματικότητα καὶ δίνει τὴν ἀφορμὴ γιὰ νὰ στρέψουμε τὸ λόγο μας στὸ καθολικὸ φαινόμενο τῶν προβλημάτων τῆς ζωῆς, τὰ ὁποῖα εἶναι πολλὰ καὶ ποικίλα. Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ ὁ ἄνθρωπος μπαίνει στὸ στίβο τῆς ζωῆς, ἄρχιζει ν' ἀντιμετωπίζει ποικίλα προβλήματα, ἀτομικὰ καὶ προσωπικά, πού σχετίζονται μὲ τὴν ὑγεία, μὲ τὴν ἐπαγγελματικὴ τακτοποίηση, ἤ μὲ τὴν οἰκογενειακὴ ἀποκατάσταση. Ἄλλα εἶναι γενικότερα καὶ παρουσιάζονται στὴν οἰκογένεια σὲ κύκλους συγγενῶν ἤ φίλων, συνεργατῶν ἤ γειτόνων. Πολλὰ ἀπό αὐτά εἶναι ἁπλὰ καὶ ξεπερνιοῦνται εὔκολα καὶ γρήγορα. Ὅσα λύνονται ἔπειτα ἀπὸ καιρό, δημιουργοῦν συνήθως κάποια κόπωση. Τὰ δυσεπίλυτα καὶ ἄλυτα ταλαιπωροῦν καὶ πικραίνουν -ἴσως καὶ ἰσόβια- τὸν ἄνθρωπο. Ἐκεῖνος ἀναζητεῖ καὶ μάλιστα ἐπίμονα τὴ λύση τους, ἄλλα δὲν τὴ βρίσκει. Στὴν περίπτωση τοῦ σεληνιαζόμενου νέου δὲν ἦταν μόνον ἐκεῖνος ποὺ βασανιζόταν ἀπὸ τὸ δαιμόνιο, ἄλλα ἦταν καὶ οἱ οἰκεῖοι του. Τὸ ἐκφράζουν τὰ παρακλητικὰ λόγια τοῦ πατέρα, ποὺ εἶπε στὸν Χριστό: «Κύριε, σπλαχνίσου καὶ ἐλέησε τὸ παιδί μου, γιατί βασανίζεται ἀπὸ τὸ δαιμόνιο καὶ ὑποφέρει πολύ. Πολλὲς φορὲς δὲν ἔχει συναίσθηση τοῦ ἑαυτού του καὶ κινδυνεύει, διότι ἄλλοτε πέφτει στὴ φωτιὰ καὶ ἄλλοτε στὸ νερό». Τὸ περιστατικὸ τοῦ νέου τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου μᾶς πληροφορεῖ ὅτι καὶ γιὰ τὰ δύσκολα καὶ τὰ δυσεπίλυτα προβλήματα μπορεῖ νὰ ὑπάρξει λύση. Ὅταν οἱ ἀνθρώπινες δυνατότητες «δηλώσουν» ἀδυναμία, τότε μπορεῖ νὰ ἀνοίξει μία ἄλλη δυνατότητα. Εἶναι ἐκείνη ποὺ παρέχεται ἀπὸ τὸν Παντοδύναμο Θεὸ καὶ συνήθως σὲ μορφὴ θαύματος. Ὁ δυστυχὴς πατέρας τοῦ σεληνιαζόμενου παιδιοῦ, πρὶν συναντήσει τὸν Χριστό, βρῆκε τοὺς μαθητές Του καὶ ζήτησε τὴ θεραπευτική τους βοήθεια. Ἐκεῖνοι δὲν μπόρεσαν νὰ ἀνταποκριθοῦν στὸ αἴτημά του. Ὅταν ρώτησαν τὸν Κύριο γιατί στὴν περίπτωση αὐτή δὲν μπόρεσαν νὰ προσφέρουν τὴ θεραπεία πῆραν τὴν ἀπάντηση: «Δία τὴν ἀπιστίαν ὑμῶν». Ἔγινε δηλαδὴ ἐμπόδιο ἡ ὁλιγοπιστία τῶν μαθητῶν καὶ ἡ ἀπιστία τοῦ πατέρα καὶ τῶν οἰκείων του. Τὸ θαῦμα ὅμως ἔγινε. Ἡ λύση τοῦ προβλήματος δόθηκε ἀπὸ τὸν Κύριο, ἀφοῦ ὁ πατέρας διόρθωσε τὸ λάθος του καὶ στηρίχθηκε στὴν πίστη. Ἀλλά ἡ λύση δὲν δίδεται πάντοτε ὅπως ἀκριβῶς ἐμεῖς σκεπτόμαστε. Μπορεῖ ἕνα αἴτημὰ μας νὰ μὴν τακτοποιηθεῖ, ὅπως ἐμεῖς θέλουμε. Θὰ δοθεῖ ὅμως ἡ καλύτερη ἀπάντηση, ἐκείνη ποὺ μᾶς ταιριάζει περισσότερο καὶ μᾶς συμφέρει πνευματικὰ καὶ οὐσιαστικά.   ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ  

Ἡ εὐαγγελική διήγηση ἔχει σὰν ἱστορικὸ πυρήνα τὸ βίωμα τοῦ κινδύνου ποὺ ἐνίωσαν κάποτε οἱ μαθητὲς τοῦ Χριστου στή θάλασσα καί τήν διάσωση τους. Συγκεκριμένα τὸ περιστατικό ἔλαβε χώρα ἀμέσως μετὰ τὸν θαυματουργικὸ χορτασμὸ τῶν πεντακισχιλίων. Ὁ ὄχλος ποὺ ἦταν μάρτυρας τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῶν ἄρτων βρίσκεται σὲ ἕνα παραλήρημα μεσσιανικοῦ ἐνθουσιασμοῦ, νομίζοντας ὅτι ἔφτασε ἡ μεγάλη στιγμὴ τῆς ἱκανοποιήσεως τῶν ἀναγκῶν του. Ὁ Χριστός, ποὺ γνωρίζει καλὰ ὅτι αὐτὸς ὁ ἐνθουσιασμὸς μπορεῖ νὰ σημάνει ἀποτυχία τοῦ πνευματικοῦ ἔργου του, διώχνει τοὺς μαθητές του μὲ τὸ πλοιάριο στὸ ἀπέναντι μέρος τῆς λίμνης Γεννησαρὲτ κι ὁ ἴδιος ἀποσύρεται στὸ ὅρος γιὰ νὰ προσευχηθεῖ. Ὅταν ὅμως ἀντιλαμβάνεται ὅτι οἱ μαθητὲς κινδυνεύουν ἀπὸ τὸν ἀντίθετο ἄνεμο καὶ τὶς δυσμενεῖς καιρικὲς συνθῆκες ἐμφανίζεται μπροστά τους καὶ λέει: «θαρσεῖτε, ἐγὼ εἰμί· μὴ φοβεῖσθε». Ἡ ἐνθαρρυντικὴ αὐτὴ φράση ἔκανε ἀσφαλῶς μεγάλη αἴσθηση στοὺς φοβισμένους μαθητές. Κι ἂν τὴν κατέγραψαν, εἶναι γιατί εἶδαν σὲ αὐτὴ τὴ φράση μία ὑπόσχεση τοῦ Χριστοῦ πρὸς τὸ σκάφος τῆς Ἐκκλησίας του.Ἀλήθεια, πόσες τρικυμίες καὶ πόσους ἀντιθέτους ἄνεμους δὲν συνάντησε ἡ Ἐκκλησία στὴ διάρκεια τῆς ἱστορίας μέχρι σήμερα! Ὅταν λείψει ἡ πίστη καὶ ἡ ἐμπιστοσύνη στὸν Ἀρχηγό της, τότε κινδυνεύει νὰ καταποντισθεῖ μέσα στὴ θάλασσα τῶν συμβιβασμῶν, τῶν ὑποχωρήσεων, τῆς προδοσίας. Τὸ ἐπεισόδιο μὲ τὸν πάντα αὐθόρμητο καὶ ὁρμητικὸ ἀλλὰ μερικὲς φορὲς ὀλιγόπιστο μαθητή, τὸν Πέτρο, αὐτὸ ἀκριβῶς θέλει νὰ δείξει. Ὅσο ἔβλεπε ὁ μαθητὴς μὲ ἐμπιστοσύνη τὸ Χριστό, μποροῦσε νὰ βαδίζει πάνω στὴ θάλασσα· ὅταν ὅμως φοβήθηκε ἀπὸ τὸν ἄνεμο καὶ σκέφτηκε τὸν ἐνδεχόμενο κίνδυνο ἄρχισε νὰ βυθίζεται. Στὴν πίστη δὲν χωροῦν πειραματισμοὶ καὶ δοκιμές. Δὲν χρειάζεται νὰ περπατήσει κανεὶς πάνω στὴ θάλασσα γιὰ νὰ πιστέψει στὸ Χριστό, ἀλλ’ ἂν πράγματι πιστεύει, μπορεῖ νὰ προχωρεῖ μὲ θάρρος πάνω στὴν τρικυμισμένη θάλασσα τῆς ζωῆς, χωρὶς νὰ βυθίζεται καὶ νὰ χάνεται. Τὸ «θαρσεῖτε, ἐγὼ εἰμί μὴ φοβεῖσθε» τῆς περικοπῆς μας πρέπει νὰ ἀναγνωρίσουμε τὴ ρητὴ ὑπόσχεση τοῦ Κυρίου στὰ μέλη τῆς Ἐκκλησίας του ὅτι μέσα στὶς ταραχὲς τῆς ζωῆς, στοὺς διωγμούς, στὶς θλίψεις, στοὺς ἀντίθετους ἀνέμους καί, στὰ ἐμπόδια Ἐκεῖνος θὰ βρίσκεται δίπλα μας, σύμφωνα ἄλλωστε μὲ τὴ διαβεβαίωσή του μὲ τὴν ὁποία τελειώνει τὸ εὐαγγέλιο τοῦ Ματθαίου: «Ἰδοὺ ἐγὼ μεθ’ ὑμῶν εἰμὶ πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντέλειας τοῦ αἰῶνος».     ΕΚ  ΤΗΣ  ΙΕΡΑΣ  ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ

Ὁ χορτασμὸς τοῦ πεινασμένου λαοῦ στὴν Παλαιστίνη ἀποτελοῦσε σημάδι μεσσιανικό: Αὐτὸς ποὺ δίνει τροφὴ στὰ πλήθη καὶ μάλιστα μὲ τρόπο ὑπερφυσικὸ δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ εἶναι ὁ ἀναμενόμενος Μεσσίας. Γι’ αὐτὸ καὶ τὴ στιγμὴ τοῦ συγκλονιστικοῦ πειρασμοῦ μετὰ τὴ βάπτιση λέγει ὁ σατανᾶς στὸν Χριστό: «Ἂν εἶσαι Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, πὲς νὰ γίνουν αὐτὲς οἱ πέτρες ψωμιά», γιὰ νὰ λάβει τὴν ἀπάντηση: «Ὁ ἄνθρωπος δὲν ζεῖ μόνο μὲ τὸ ψωμὶ ἀλλὰ μὲ κάθε λόγο ποὺ βγαίνει ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ Θεοῦ». Ὡστόσο, ὅταν ὁ ἴδιος ἔκρινε πὼς ἦλθε ἡ κατάλληλη στιγμή, ἔκανε τὸ θαῦμα τοῦ πολλαπλασιασμοῦ τῶν ἄρτων καὶ χόρτασε πέντε χιλιάδες λαοῦ. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἀφηγοῦνται ὅλοι οἱ εὐαγγελιστές, ὄχι μόνο γιατί εἶναι ἐντυπωσιακὸ καὶ μοναδικὸ στὸ εἶδος του, ἀλλὰ γιατί κρύβει μέσα τοῦ ἕνα βαθύτερο συμβολισμὸ καὶ ἕνα οὐσιαστικότερο περιεχόμενο. Ἐὰν ἀποτελεῖ θαῦμα τοῦ μίσους καὶ τῆς κακίας, ποὺ ἐκπλήσσει ὅλους μας, τὸ ὅτι σήμερα μὲ τόσο πλοῦτο καὶ μὲ τόσες παραγωγικὲς πηγὲς στὸν κόσμο ἑκατομμύρια ἄνθρωποι ὑποσιτίζονται καὶ πεθαίνουν ἀπὸ πείνα, ἄλλο τόσο καὶ μάλιστα πολὺ μεγαλύτερο εἶναι θαῦμα τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ τὸ ὅτι μὲ πέντε ψωμιὰ καὶ δυὸ ψάρια χορταίνουν πέντε χιλιάδες ἄνθρωποι! Στὸ θαῦμα αὐτό, ἡ Ἐκκλησία ἀναγνώρισε τὴν προτύπωση τοῦ «ἄρτου τῆς ζωῆς», τῆς πραγματικῆς τροφῆς ποὺ ὅποιος τὴν τρώγει ζεῖ αἰώνια, χωρὶς νὰ φοβᾶται τὴν πείνα καὶ τὸν θάνατο. Καὶ ὁ ἄρτος αὐτὸς εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ποὺ προσφέρεται γιὰ νὰ ζήσει ὁ κόσμος. Ὁ εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης εὐθὺς μετὰ τὴ διήγηση τοῦ θαύματος, παραθέτει μία ὁμιλία τοῦ Χριστοῦ περὶ θείας Εὐχαριστίας, στὴν ὁποία λέγει μεταξὺ ἄλλων τὰ ἑξῆς: «Αὐτὸς ποὺ τρώει τὴ σάρκα μου καὶ πίνει τὸ αἷμα μου ἔχει ζωὴ παντοτινή, κι ἐγὼ θὰ τὸν ἀναστήσω τὴν ἔσχατη ἡμέρα». Πολὺ σοφὰ οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας χαρακτήρισαν τὸ σῶμα καὶ τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ «φάρμακο ἀθανασίας», γιατί ἡ τροφὴ αὐτὴ δὲν χορταίνει τὶς ὑλικὲς ἀνθρώπινες ἀνάγκες ἀλλὰ τὴν πείνα καὶ δίψα τῆς αἰωνιότητας. Ὁ λαὸς βλέπει στὸν πολλαπλασιασμὸ τῶν ἄρτων τὴν ἱκανοποίηση τῶν ὑλικῶν ἀναγκῶν του καὶ σπεύδει νὰ ἀνακηρύξει τὸν ἰσχυρὸ προστάτη του βασιλιά. Ὁ Χριστὸς ὅμως ξεφεύγει ἀπ’ ἀνάμεσά τους καὶ πηγαίνει στὸ ὅρος νὰ προσευχηθεῖ. Τὸ μήνυμα τῆς περικοπῆς μπορεῖ νὰ συνοψιστεῖ στὰ ἑξῆς: Ὁ Χριστὸς δὲν ἐκπροσωπεῖ ἁπλῶς μία ὡραία καὶ ὑψηλὴ διδασκαλία ποὺ ἐξυψώνει ἠθικά τους ἀνθρώπους, οὔτε εἶναι αὐτός πού λύνει τά προβλήματα τῆς ἐπιβίωσης, ἀλλά ὁ Ἄρτος τῆς ζωῆς, τό φάρμακο τῆς ἀθανασίας. «Ἐὰν τὶς φάγη ἐκ τούτου τοῦ ἄρτου, ζήσεται εἰς τὸν αἰώνα».   ΕΚ  ΤΗΣ  ΙΕΡΑΣ  ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ  

Στὸ σημερινὸ Εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα γίνεται λόγος γιὰ δύο θαύματα τοῦ Χριστοῦ, γιὰ τὴ θεραπεία δύο τυφλῶν καὶ ἑνὸς κωφοῦ δαιμονιζομένου. Ὁ Χριστός, ποὺ διακηρύσσει ὅτι εἶναι «τὸ φῶς τοῦ κόσμου», ἐγγίζει τὰ κλειστὰ μάτια τῶν δύο τυφλῶν ποὺ ζητοῦν ἔλεος καὶ βοήθεια καί τοὺς λέγει: «Κατὰ τὴν πίστιν ὑμῶν γενηθήτω ὑμῖν». Κι αὐτὸ τὸ «γενηθήτω» δὲ μπορεῖ παρὰ νὰ μᾶς φέρει στὸ νοῦ τὴ δημιουργικὴ προσταγὴ τοῦ Θεοῦ κατὰ τὴ δημιουργία τοῦ κόσμου, ὅπως τὴν περιγράφει ἡ Παλαιὰ Διαθήκη στὸ βιβλίο τῆς Γενέσεως. Ὁ ἐνσαρκωμένος Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ἔρχεται νὰ ἀποκαταστήσει τὸ χαλα-σμένο ἀπὸ τὴ φθορὰ καὶ τὴν ἁμαρτία δημιούργημα. Ὅπως μὲ τὴν αὐθεντικὴ προσταγὴ τοῦ Θεοῦ δημιουργήθηκε ὁ κόσμος καὶ ὁ ἄνθρωπος, ἔτσι μὲ τὴν ἴδια αὐθεντικότητα ἀναδημιουργεῖται ὁ ἄνθρωπος ἀπὸ τὸν Υἱὸ τοῦ Θεοῦ γιὰ νὰ γίνει ἕνα καινούργιο πλάσμα, μέλος τῆς Ἐκκλησίας, κληρονόμος τῶν θείων δωρεῶν, ἀπαλλαγμένος ἀπὸ τὴν τυφλότητα, ἀπὸ τὴ δαιμονικὴ κυριαρχία, ἀπὸ τὸ μῖσος καὶ ἀπὸ τὸ θάνατο. Ἐνῶ ὁ λαός θαυμάζει καί ἐκπλήσσεται ἀπό τό θαῦμα, οἱ φαρισαῖοι ὑποστηρίζουν ὅτι «ἐν τῷ ἄρχοντι τῶν δαιμονίων ἐκβάλλει τά δαιμόνια». Ἀξίζει νά σημειωθεῖ ὅτι οἱ φαρισαῖοι δέν ἀρνοῦνται τήν πραγματικότητα τῶν θαυμάτων τοῦ Χριστοῦ, ἀλλά προσπαθοῦν νά τά ἑρμηνεύουν μέ τρόπο διαστρεβλωτικό. Ἔτσι ἀποδεικνύονται πρόδρομοι τῶν διαφόρων ὀρθολογιστῶν τῶν κατοπινῶν χρόνων, οἱ ὁποῖοι προσπάθησαν νά ἀποδώσουν τά θαύματα τῆς Καινῆς Διαθήκης σέ φυσικά αἴτια, σε ψυχολογικά φαινόμενα ἤ ἀκόμη καί σέ φαντασιώσεις τῶν μαθητῶν.Τά θαύματα δέν πρέπει νά ἀντιμετωπίζονται μέ τρόπο ψυχρό καί ἐγκεφαλικό, οὔτε γίνονται γιά νά προκαλέσουν τήν πίστη στόν ἄνθρωπο, ἀλλά τήν προϋποθέτουν. Ὅποιος περιμένει νὰ δεῖ θαῦμα γιὰ νὰ πιστέψει στὸν Χριστό, θὰ μένει πάντοτε σὲ μία ἄκαρπη ἀναμονὴ ἢ θὰ τραπεῖ σὲ μιὰ ψυχρὴ ὀρθολογιστικὴ ἀντιμετώπιση τῆς θρησκείας. Ἡ σημερινή εὐαγγελική περικοπή θέλει νὰ μᾶς ὑπομνήσει τὴν ἀλήθεια, ὅτι ἡ συνάντησή μας μὲ τὸ θαῦμα τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ πραγματοποιεῖται μακριὰ ἀπὸ τοὺς ὀρθολογισμούς, μακριὰ ἀπὸ τὶς κακόβουλες διαστρεβλώσεις, μέσα στὴ νέκρωση τοῦ ἑαυτοῦ μας καὶ τὴν ἀνάστασή του στὴ νέα ζωὴ ποὺ τὴν ἐμπνέει καὶ τὴν καθοδηγεῖ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ,   ΕΚ  ΤΗΣ  ΙΕΡΑΣ  ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ

Μπροστά στόν Χριστό πού διδάσκει σ' ἕνα σπίτι στήν Καπερναούμ φέρνουν ἕναν παράλυτο ἐπάνω σέ κρεβάτι. Οἱ τέσσερις συνοδοί τοῦ παραλύτου μή μπορώντας νά πλησιάσουν τόν Κύριο ἕνεκα τοῦ πλήθους πού ἔσπευσε νά ἀκούσει τή διδασκαλία Του καταφεύγουν στήν ἀκόλουθη λύση. Ἀνοίγουν μία ὀπή στήν σκεπή καί κατεβάζουν τόν ἄρρωστο μπροστά στό διδάσκαλο. Ὁ Χριστός ἐντυπωσιάζεται ἀπό τήν ἐφευρετικότητά τους καί ἐπαινεῖ τήν πίστη τους. Ἡ πίστη ξεπερνᾶ τά ὅρια τοῦ ἀτόμου γιά νά ἐπεκταθεῖ μέσα στό κοινωνικό σύνολο, μεταβάλλοντας ἔτσι τό ἄτομο σέ πρόσωπο πού ἔρχεται νά συναντήσει τό ἄλλο ἀνθρώπινο πρόσωπο μέ σεβασμό καί ἀγάπη. Ὁ πιστός ἄνθρωπος γίνεται ἑστία σωτηρίας καί γιά τό συνάνθρωπό του, γιατί ἡ πίστη πού δέν ἔχει τίς κοινωνικές προεκτάσεις τίς ὁποῖες ὑπαγορεύει ἡ ἀγάπη, εἶναι πίστη θεωρητική καί συνεπῶς νεκρή. Ἡ πίστη δέν εἶναι ἐνέργεια τοῦ μυαλοῦ ἀλλά τοῦ ὅλου ἄνθρωπου, ἔχει ρίζες καί ἐκδηλώσεις ὑπαρξιακές. Ὁ πιστός ἄνθρωπος δέν μπορεῖ νά αἰσθάνεται εὐχαριστημένος ὅταν εἶναι κλεισμένος στόν ἑαυτό του καί δέν βλέπει τίς ἀνάγκες τοῦ ἀδελφοῦ ἡ δέν βρίσκει τρόπους θεραπείας των.Ἡ ἀληθινή πίστη εἶναι καί ἐφευρετική· δέν κάμπτεται ἀπό τά ἐμπόδια, δέν παραιτεῖται στίς δυσκολίες, ἀλλά βρίσκει λύσεις καί ἐφευρίσκει τρόπους δράσεως. Τήν ἐφευρετικότητα τῆς πίστεως τῶν τεσσάρων συνοδῶν τοῦ παραλύτου ἐπαινώντας ὁ Κύριος ἀπευθύνει σ' αὐτόν τό «θάρσει, τέκνον».Ὅταν ὁ Χριστός λέει στούς δικούς του ἀνθρώπους νά ἔχουν θάρρος δέν τό κάνει γιά νά τούς ὑποσχεθεῖ μιά ἰδιαίτερη, διακριτική μεταχείρισή. Ἱστορικά καί οἱ ἄνθρωποι τῆς πίστης βιώνουν τίς ἴδιες δυσκολίες μέ τό ὑπόλοιπο κοινωνικό σύνολο, πολλές φορές καί σέ χειρότερο βαθμό, καθώς ὁ πόλεμος τοῦ μισόκαλου ἐντείνει τίς σέ βάρος τους μεθοδεύσεις. Ἀπό τίς ἴδιες ἀσθένειες ἀρρωσταίνουν, ἀπό τούς ἴδιους κινδύνους κινδυνεύουν ὅπως ὅλοι. Ἡ διαφορά ἔγκειται στόν τρόπο μέ τόν ὁποῖο ἀντιμετωπίζουν ὅλα τά παραπάνω. Ἡ ἀνεξάντλητη δύναμη τῆς πίστης, δύναμη ἤρεμη, εἰρηνική καί χαρούμενη, εἶναι ἡ ἀπαντοχή πού τούς προσπορίζει τήν πεποίθηση ὅτι ἡ θεία παντοδυναμία μπορεῖ νά ἐπιτρέπει τή δοκιμασία, δέν παύει ὅμως νά προστατεύει καί νά βοηθάει. Καί ἄν μύριοι κίνδυνοι πραγματωθοῦν στή ζωή μας καί ἄν χίλια κακά ἐπισυμβοῦν, ἔχουμε τήν ἀσφάλεια τῆς ἀγκαλιᾶς τοῦ Θεοῦ, τήν αἴσθηση ὅτι ὅλα αὐτά εἶναι ἐξωτερικά, ἐπιδερμικά, καί περαστικά καί τέλος τή βεβαιότητα πώς ὅτι καί νά γίνει, στό τέλος πάντα ὁ Χριστός μας ἀναδεικνύεται νικητής, κύριος τῆς ζωῆς καί τοῦ θανάτου, καί μαζί μ’ Αὐτόν καί ἐμεῖς.     ΕΚ  ΤΗΣ  ΙΕΡΑΣ  ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ  

Στή σημερινή εὐαγγελική περικοπή βλέπουμε ἕναν παράξενο διάλογο μεταξύ τοῦ Χριστοῦ καί τῶν δαιμόνων πού βασάνιζαν δύο ταλαίπωρους ἀνθρώπους στή χώρα τῶν Γεργεσηνῶν. Παράξενο! Ὁ Χριστός λέει μία μόνο λέξη: «ὑπάγετε», δεῖγμα τοῦ ὅτι δέν προκαλεῖ, οὔτε ἀφήνεται στόν διάλογο αὐτό, ἀλλά τόν ἀνέχεται μέχρι νά φθάσει στό ἐπιθυμητό ἀποτέλεσμα, τή θεραπεία τῶν δαιμονισμένων.Τά δαιμόνια εἶναι πού μιλοῦν στόν διάλογο αὐτό πολύ καί λένε πολλά καί ἀξιοπερίεργα. Τό θαυμαστώτερο ὅλων εἶναι τό ὅτι ἀποκαλοῦν τόν Χριστό «Υἱό τοῦ Θεοῦ». Ἀναγνωρίζουν τήν Θεότητα καί τήν ὁμολογοῦν, συνάμα ὅμως τήν ἐχθρεύονται, γι’ αὐτό καί τήν ἀποστρέφονται. Ὁ διάβολος καί οἱ «σύν αὐτῷ» δέν ἔχουν καμία ἀμφιβολία περί Θεοῦ, ἀντιθέτως ἔχουν γνώση Θεοῦ, ἀσχέτως ἄν ἡ ὑπερηφάνεια καί ὁ ἐγωκεντρισμός τους τούς καθιστοῦν ἀνίκανους νά παραδεχθοῦν τήν θεία ἀλήθεια καί νά ἀνταποκριθοῦν στήν θεία ἀγάπη. Οἱ κάτοικοι τῆς πλησιόχωρης πόλης μόλις πληροφοροῦνται τά περί τῆς ἀπελευθέρωσης τῶν δαιμονισμένων ἀπό τή δουλεία τοῦ διαβόλου καί τήν καταστροφή τῆς ἀγέλης τῶν χοίρων, μαζεύονται ὅλοι στήν εἴσοδο τῆς πόλης. Ὄχι γιά νά εὐχαριστήσουν τόν Χριστό γιά τήν εὐεργεσία του πρός τούς συμπατριῶτες τους, καθώς καί τήν ἀπαλλαγή ὅλης της πόλης ἀπό τήν ἐπιθετική τους συμπεριφορά, ἀλλά γιά νά τόν παρακαλέσουν, «ὅπως μεταβῇ ἀπό τῶν ὁρίων αὐτῶν». Τό σπουδαιότερο στή στάση τῶν Γεργεσηνῶν εἶναι ὅτι ἀποκαλύπτει τά αἴτια τῆς ἄρνησης τῶν περισσότερων ἀρνητῶν τοῦ Χριστοῦ. Κι ὁ λόγος τῆς ἄρνησης πολλῶν εἶναι τό ὅτι οἱ ἀρχές τοῦ Χριστιανισμοῦ δέν εἶναι εὔκολες στήν ἐφαρμογή τους. Ἔχει κόστος, «δέν συμφέρει», γι’ αὐτό καί ἀπαιτεῖται δύναμη καί ἀποφασιστικότητα. Ἡ πτώση τῆς ἀγέλης στόν γκρεμό τούς κόστισε οἰκονομικά, γι’ αὐτό καί ἀντί νά συναισθανθοῦν τό δίκαιο τῆς τιμωρίας τους, τό ἄδικο τῆς πράξης τους καί τήν εὐκαιρία διόρθωσης πού τούς παρέχει ὁ Θεός, προσκολλῶνται πεισματικά στή διεκδίκηση καί τήν λατρεία τοῦ πλούτου. Χάριν τῶν ὑλικῶν ἀποκτημάτων καί τῆς ἱκανοποίησης τῶν ἐπιθυμιῶν τους, ἐθελοτυφλοῦν καί ἀποστρέφονται τήν ἀλήθεια ἀποδιώκοντάς την, γινόμενοι ἔτσι προπομποί πολλῶν μέ ὅμοιες ἐπιθυμίες ἀνά τούς αἰῶνες.   ΕΚ  ΤΗΣ  ΙΕΡΑΣ  ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ  

Πιό τιμητικός χαρακτηρισμός ἀπ’ αὐτόν πού δίδει ὁ Χριστός σ’ αὐτούς πού θέλουν νά τόν ἀκολουθήσουν δύσκολα βρίσκεται: «Ὑμεῖς ἐστέ τό φῶς τοῦ κόσμου».  Τούς ὠνόμασε δηλαδή μέ τό δικό του ὄνομα, διότι Αὐτός εἶναι «τό φῶς τό ἀληθινόν, πού φωτίζει πάντα ἄνθρωπον, ἐρχόμενον εἰς τόν κόσμον». Καί ὄταν θέλησε νά ἀποκαλύψῃ τό σκοπό τῆς ἀποστολῆς Του, διακήρυξε: «Ἐγώ φῶς εἰς τόν κόσμον ἐλήλυθα», γιά νά σκορπίσω τά σκοτάδια τῆς συγχύσεως καί τοῦ χάους. Καί σεῖς λοιπόν, ὅσοι πιστεύετε καί τηρεῖτε τόν λόγο μου νά γίνετε σάν φῶτα στόν κόσμο ποῦ ἀνταλακλοῦν τήν ἀκτινοβολία μου. Τέτοια ὑπῆρξε πάντοτε ἡ αὐτοσυνειδησία τῶν ἀληθινῶν μαθητῶν τοῦ Χριστοῦ. «Διότι ὁ Θεός πού εἶπε νά λάμψει τό φῶς ἀπό το σκοτάδι, αὐτός ἔλαμψε μέσα μας, γιά νά φέρει εἰς φῶς τή γνώση τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ προσώπῳ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ». Τοῦτο ὅμως τὸ φῶς, ποὺ ἄναψε μέσα μας, δὲν δόθηκε ἀποκλειστικὰ γιά μας, γιὰ νὰ τὸ ἀπολαμβάνουμε προσωπικά καί ἐγωιστικά. Ἂν τὸ κρύψουμε «ὑπὸ τὸν μόδιον», ἂν τοῦ στερήσουμε τὸν ὁρίζοντα ἀκτινοβολίας, ὄχι μόνο δὲν θὰ ἀνταποκριθῆ στὸ σκοπὸ τῆς ὑπάρξεώς του, ἀλλὰ καί θὰ σβήσει. Κάθε φῶς πρέπει νά λάμπει.  Εἶναι στήν φύση του νά διακρίνεται, νά φαίνεται. Μιά φωτισμένη ἀπό τόν Χριστό ψυχή θά φανεῖ ἀπό τόν τρόπο μέ τόν ὁποῖο ἐκφρἀζεται, ἀπό τό πῶς συμπεριφέρεται, πῶς κινεῖται στό σπίτι, στήν ἐργασία, πῶς σχολιάζει, πῶς χειρονομεῖ, πῶς ἀντιδρᾶ.  Τὸ φῶς ἀποκαλύπτει ὅ,τι τὸ σκοτάδι κρύβει. Ἔτσι προειδοποιεῖ γιὰ τοὺς κινδύνους, βοηθεῖ στὸν καθορισμὸ τῆς σωστῆς πορείας, διαλύει τὴν ἀβεβαιότητα καὶ τοὺς ἀόριστους φόβους, δίνει στὸ βῆμα ρυθμὸ καὶ σταθερότητα, νά «λάμψει ἔμπροσθεν τῶν ἀνθρώπων», ἀποκαλυπτικά, παρηγορητικά, καθοδηγητικά. Τὰ «καλὰ ἔργα» λοιπόν, ποὺ ζητεῖ ὁ Χριστός ἀπό ἐμᾶς, δὲν εἶναι μία ἁπλὴ ἐκτέλεση καθήκοντος, μία αὐστηρὴ ἀγαθοεργία, μία ψυχρὴ προσφορὰ βοηθείας, γιά νά μᾶς προσέξουν οἱ ἄνθρωποι. Ἔχουν ὀμορφιὰ εἶναι γεμάτα ἀγάπη, χάρη Θεοῦ καὶ χαρά. Ὄχι ἐξυπηρέτηση παγερή, εὐγένεια κατὰ παραγγελία, ἀλλὰ αὐθόρμητη, προσφιλὴς καλωσύνη, γεμάτη φῶς στὴν καρδιὰ καὶ στὸ πρόσωπο. Ὑπάρχει πάντα κάτι ἤρεμο, θελκτικό στήν καλωσύνη τῶν Ἁγίων τῆς Ἐκκλησίας μας, στίς πράξεις, στά λόγια, στή σιωπή τους. Μιά τέτοια στάση ὁδηγεῖ σέ μιά εὐφρόσυνη ἐλευθερία μέσα στήν κοινωνία. Καμμία πικρία γιά παραγνώριση ἤ ἀδικία δέν σκιάζει τήν καρδιά. Κανένα ἀνασταλτικό, ἐσωτερικό ἤ ἐξωτερικό δέν σβήνει τό χαρούμενο φῶς τῆς καλωσύνης. «Τό φῶς ἡμῶν», λάμπει δοξολογικά, λατρευτικά ἐνώπιον τοῦ προσώπου τοῦ Θεοῦ.   ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ  

Ἀνάγκες ποικίλες πιέζουν τὸν ἄνθρωπο κάθε ἐποχῆς. Καὶ ἡ ἀνήσυχη φροντίδα γιὰ τὸ αὔριο ἀποτελεῖ συνήθως τρόπο ζωῆς γιά πολλούς ἀνθρώπους. Δὲν ταλαιπωρεῖ μόνο τοὺς οἰκονομικὰ ἀδύνατους∙ ταράζει καὶ τοὺς εὐκατάστατους. Αὐτοὶ δὲν ἀνησυχοῦν γιὰ τήν καθημερινή τους τροφή καί ἐνδυμασία. Ταλαιπωροῦνται ἀπὸ ἄλλα αἰτήματα πού ἡ καταναλωτική κοινωνία ἀδιάκοπα πολλαπλασιάζει. Ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἀγχώδη μέριμνα πού στραγγαλίζει τήν ἀνθρώπινη ὕπαρξη ζητεῖ νὰ μᾶς ἐλευθερώσει ὁ Χριστός, λέγοντας: «Μὴ μεριμνᾶτε», τονίζει μέ ὅλο τό κύρος του. Μὴν ἀνησυχεῖτε, οὔτε καί γιά τά πιό ἄμεσα καί ἀπαραίτητα. Μὴν ἀφήνετε νὰ σᾶς τυραννοῦν ἀγωνιώδεις σκέψεις, γιά τό μέλλον, γιά τή ζωή σας.  Σπᾶστε τά δεσμά τῆς ἀνησυχίας μέ τήν ἐμπιστοσύνη πρός τόν Θεό. Γιά νά μήν ἀφήσει περιθώρια γιά ἀμφιβολίες καί ἀμφισβήτηση, ὁ Κύριος ἀναπτύσσει τό μήνυμά Του αὐτό σέ μιά σειρά συλλογισμῶν ντυμένων στήν πιό ὄμορφη καί ἄμεσση ποιοτική γλῶσσα: «Δὲν ἀξίζει ἡ ζωὴ περισσότερο ἀπὸ τὴν τροφή, καὶ τὸ σῶμα ἀπὸ τὸ ἔνδυμα;» Τό πρῶτο ἐπιχείρημα στηρίζεται στήν ψύχραιμη λογική.  Ὁ Θεὸς ποὺ μᾶς ἔδωσε τὸ κατ΄ ἐξοχήν μεγάλο, τό δῶρο τῆς ζωῆς, δέν θά χαρίσει καί τό λιγότερο πού ἀπαιτεῖται γιά τή συντήρησή του; Ὁ δεύτερος συλλογισμός στρέφει τήν προσοχή στό ἄμεσο περιβάλλον στή φύση. Ἡ πρόνοια τοῦ Θεοῦ ἐκδηλώνεται γιὰ ὅλα τὰ δημιουργήματα, ἀκόμη καὶ γιὰ τὰ πιὸ ἀσήμαντα. Τά πουλιά πού πετοῦν ἐλεύθερα στόν οὐρανό τά κρινολούλουδα πού ντυμένα μέ χαρούμενα χρώματα λικνίζονται στήν αὐρα τού κάμπου. Πόσο περισσότερο δέν θα φροντίσει γιά ἐμᾶς ὁ Θεός; Τό τρίτο ἐπιχείρημα. Ἄλλωστε τί βγαίνει μέ τήν ἐναγώνια φροντίδα; Τί οὐσιαστική ἀλλαγή στή ροή τῶν γεγονότων μπορεῖ νά ἐπιτύχει ὁ ἄνθρωπος ἁπλῶς μέ τή βιοτική μέριμνα; Ἡ ἀνησυχία αὐτή εἶναι ἀτελέσφορη, ἄχρηστη. Ποιός ἀπό ἐμᾶς, ὅσο καί ἄν φροντίσει μπορεῖ νά πρεσθέσει στό ἀνάστημά του ἕνα πῆχυ; Ἡ ἐμπιστοσύνη ὅμως στὸ Θεὸ δὲ σημαίνει ἀδιαφορία τοῦ ἀνθρώπου γιὰ τὰ βιοτικά. Τὸ «μὴ μεριμνᾶτε» τοῦ Χριστοῦ δὲ σημαίνει «μὴ ἐργάζεσθε». Ὁ ἴδιος ὁ Κύριος ἐπί μεγάλο διάστημα ἐργάστηκε χειρωνακτικά. Τά πετεινά τοῦ οὐρανοῦ κάθε ἄλλο παρά τεμπελιάζουν. Ὁλημερίς πετοῦν, χρησιμοποιοῦν τό ράμφος, τίς φτεροῦγες τους. Ὁ Κύριος δὲ συνηγορεῖ σὲ μιὰ παθητικότητα ἀπέναντι στὴ ζωή. Δὲν περιφρονεῖ τὴ σοβαρὴ καὶ ἐπίπονη ἐργασία. Ἐκεῖνο ποὺ θέλει ὁ Χριστὸς, εἶναι νά μᾶς ἀπαλλάξει ἀπό τήν ἀγωνιώδη μέριμνα, ποὺ ταλαιπωρεῖ τὴν ἀνθρώπινη ψυχή. ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ  

Οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι ἀποτελοῦν τό μεγαλύτερο θαῦμα τῶν αἰώνων. Ἕνα θαῦμα χειροπιαστό. Μπορεῖ κανείς νά ἀμφισβητήσει τήν ἐξάπλωση τοῦ Χριστιανισμοῦ σέ ὅλο τόν κόσμο; Κανείς. Ἀλλά πῶς συντελέσθηκε αὐτό τό γεγονός; Μέ τό θαῦμα τῶν Δώδεκα Ἀποστόλων. Πῶς δώδεκα ἀγράμματοι ἄνθρωποι νίκησαν τούς σοφούς καί φιλοσόφους τοῦ ἀρχαίου κόσμου. Πῶς οἱ ἀγράμματοι ἔγιναν πάνσοφοι;Πῶς οἱ ἀδύνατοι ἔγιναν δυνατοί; Πῶς οἱ ἄσημοι ἔγιναν ἔνδοξοι; Πῶς οἱ μικροί νίκησαν τούς μεγάλους; Πῶς; Αὐτό εἶναι τό μεγάλο θαῦμα. Πῶς; Μέ τό Πνεῦμα το Ἅγιον. Εἶναι τυχαῖο, ὅτι ὁ Χριστός μας διάλεξε αὐτούς τούς Δώδεκα καί τούς ἔκανε Ἀποστόλους; Γιατί δέν διάλεξε γραμματεῖς καί φαρισαίους; Διότι οἱ Φαρισαῖοι ἦσαν κακοί ἀγωγοί τῆς χάριτος. Ἔβλεπαν θαύματα τοῦ Χριστοῦ, ἄκουγαν τόν παντοδύναμο λόγο του, παρακολουθοῦσαν τήν κρυστάλλινη ζωή του καί ὅμως ὄχι μόνο δέν μποροῦσαν νά μεταδώσουν τό μήνυμα τοῦ Χριστοῦ, ἀλλά οὔτε πίστευαν στόν Χριστό. Δέν τούς ἄγγιξε ἡ χάρις τοῦ Χριστοῦ , ὅπως τό ρεῦμα δέν ἀγγίζει τό ξηρό ξύλο. Προνόμιο τῶν Ἀποστόλων:  Ὁ ἄνισος ἀγώνας. Τί θά λέγαμε γιά κάποιο πατέρα πού παίρνει δέκα νήπια καί τά ρίχνει στή μάχη, νά παλαίψουν σέ ἕνα στῖβο μέ ἑκατό γίγαντες ρωμαλέους παλαιστές; Τί θά λέγαμε γιά κάποιο ποιμένα πού παίρνει δώδεκα πρόβατα καί τά ρίχνει σέ κοπάδι μέ χίλιους λύκους νά παλαίψουν; Ἄνισος ὁ ἀγώνας γιά τούς Ἀποστόλους, ἀλλά μαζί μέ τόν Χριστό ἀποτελοῦσαν ἀσύγκριτη πλειοψηφία. Ἄνισος ὁ Ἀγώνας. Ὁ Χριστός ἔστειλε τούς Μαθητές του νά παλαίψουν μέ ἄνισους ἀντιπάλους. Νά παλαίψουν μέ τούς κολοσσούς τῶν δύο τότε ὑπερδυνάμεων, μέ τό πανίσχυρο Ἰουδαϊκό κατεστημένο τῆς Ἀνατολῆς καί μέ τήν πανίσχυρη Ρωμαϊκή αὐτοκρατορία τῆς Δύσεως. Τούς τό εἶπε καί ὁ Ἴδιος, δέν τούς τό ἀπέκρυψε: «Ἰδού ἐγώ ἀποστέλλω ὑμᾶς ὡς πρόβατα ἐν μέσῳ λύκων». Τό ἀποτέλεσμα; Νίκησαν στήν πάλη ἐκείνη τῆς ἱστορίας τά πρόβατα. Νίκησαν οἱ Ἀπόστολοι. Καί μόνο νίκησαν; Ἐκαναν κάτι θαυμαστώτερο. Πολλούς λύκους, τούς μετέτρεψαν σέ πρόβατα τῆς μάνδρας τοῦ Χριστοῦ. Προνόμιο τῶν Ἀποστόλων ἡ θυσία τῆς ζωῆς τους. Πρῶτοι οἱ Ἀπόστολοι ὄχι σέ θρόνους, ἀλλά σέ πόνους. Πρῶτοι ὄχι στήν τιμή τοῦ κόσμου, ἀλλά στήν ἀτιμία τοῦ κόσμου. Πρῶτοι ὄχι στό ψέμα τῆς ζωῆς ἀλλά στό αἷμα τῆς θυσίας. Πρῶτα σφάγια στό βωμό τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ. Ἥρωες! Μάρτυρες! Ἀποστόλους! Αὐτό ζητάει ἡ ἐποχή μας.   ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ  

Ἡ ὁμολογία ἢ ἡ ἄρνηση τοῦ Χριστοῦ εἶναι δύο δυνατότητες ποὺ ἔχει ἕνας μαθητής Του. Οἱ συνέπειες δὲ αὐτῆς ἢ ἐκείνης τῆς ἐπιλογῆς προεκτείνονται στὴν αἰωνιότητα καί τήν προδιαγράφουν. Δέν πρόκειται μόνο γιά τίς ἐπίσημες στιγμές ὁμολογίας ἤ ἀρνήσεως πού ἀντιμετώπιζαν οἱ Χριστιανοί σέ περιόδους διωγμῶν ἤ μεγάλων ἱστορικῶν κρίσεων. Εὐκαιρίες γιά νά ὁμολογήσει ἤ νά ἀρνηθεῖ κανείς τόν Χριστό παρουσιάζονται καθημερινά. Ὑπάρχουν βέβαια πολλοί πού θά προτιμοῦσαν νά ἀποφύγουν τέτοια διλήμματα σαφοῦς ὁμολογίας ἤ ἀρνήσεως τοῦ Χριστοῦ καί θά ἤθελαν νά ἀποσυρθοῦν σέ μιά οὐδετερότητα. Τέτοια ὅμως δυνατότητα, ἕνα τρίτο ἐνδεχόμενο δέν προσφέρεται. Σὲ πολλὲς περιπτώσεις ἀρνούμεθα τὸν Χριστὸ χωρὶς καλὰ καλὰ νὰ τὸ καταλαβαίνουμε, κάποτε χωρὶς νὰ τὸ ὑποπτευόμαστε. Μπορεῖ νὰ τὸν ἀρνούμαστε μὲ τὴ σιωπή μας. Ὅταν ἀποφεύγουμε νὰ λάβουμε θέση, βλέποντας ἐχθρικὸ κλῖμα ἐναντίον Του, ὅταν φοβόμαστε πὼς κινδυνεύει ἡ ἀσφάλεια, ἡ θέση μας ἢ ἀκόμα ἡ ἡσυχία μας. Ἀκοῦμε συχνὰ νὰ καταφέρονται κατὰ τῆς χριστιανικῆς πίστεως, νὰ εἰρωνεύονται, νὰ κατηγοροῦν, νὰ χλευάζουν∙ καὶ περιοριζόμαστε νὰ τοὺς ἀκοῦμε. Βλέπουμε νὰ ὑπονομεύονται οἱ χριστιανικὲς παραδόσεις καὶ τὰ ἁγνὰ ἔθιμα τοῦ λαοῦ, νὰ ἀναστέλλεται ἡ χριστιανικὴ διαπαιδαγώγιση τῶν παιδιῶν μας, νὰ διαστρέφεται ἡ ἱστορικὴ ἀλήθεια∙ καὶ μένουμε θεατές. Τὸν ἀρνούμαστε ὅταν δὲ θέλουμε νὰ συγχωρήσουμε τὶς προσβολὲς καὶ τὶς ἀδικίες τῶν ἄλλων, ὅταν κρατᾶμε μέσα μας πικρία κατὰ τῶν ἀνθρώπων. Τὸν ἀρνούμαστε, ὅταν στὸ βάθος τῆς ψυχῆς μας ἀμφισβητοῦμε τὴν παντοτινὴ ἀξία τῶν λόγων Του καὶ κρίνουμε καὶ ἐνεργοῦμε ἐπὶ τῇ βάση τῶν δικῶν μας ἐγωιστικῶν σκέψεων, διαθέσεων, ἐπιθυμιῶν. Ὅποιος ἀρνεῖται, ἄμεσα ὴ ἔμμεσα τὸ Χριστό, σημαίνει ὅτι ἀγαπάει κάτι ἄλλο παραπάνω ἀπὸ Αὐτόν. Ὁ Κύριος εἶπε: «ὁ φιλῶν πατέρα ἢ μητέρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐκ ἔστι μου ἄξιος∙ καὶ ὁ φιλῶν υἱὸν ἢ θυγατέρα ὑπὲρ ἐμὲ οὐκ ἔστι μου ἄξιος». Στὸ πρῶτο ἄκουσμα αὐτὸς ὁ λόγος ἀντηχεῖ σκληρός. Ἐδῶ ὅμως δὲν πρόκειται γιὰ περιφρόνηση τῶν γονέων ἢ τῶν παιδιῶν. Τὸ κέντρο τῆς σκέψεως βρίσκεται στὸ «ὑπέρ». Παραπάνω δηλαδὴ ἀπὸ μένα, λέγει ὁ Κύριος. Οἱ Ἅγιοι Πάντες, ποὺ σήμερα τιμᾶ ἡ Ἐκκλησία μας, οἱ Ἀπόστολοι, οἱ μάρτυρες, οἱ ὁμολογητές, οἱ ὅσιοι, μέ αὐτό τό ἰδανικό καί τό ἦθος ἔζησαν. Ὁμολόγησαν γενναῖα, μέ τό κήρυγμα, μέ τό παράδειγμα, μέ τό βίο τους, μέ τό μαρτύριό τους.   ΕΚ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΜΗΤΡΟΠΟΛΕΩΣ